ساختار عاملی پرسشنامه فساد آکادمیک در آموزش عالی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته برنامه ریزی توسعه آموزش عالی دانشگاه کردستان

2 دانشیار رشته برنامه‌ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه کردستان، سنندج

3 استاد رشته آموزش عالی، گروه علوم تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه کردستان، سنندج

4 استادیار رشته مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه سمنان، سمنان

5 استاد رشته مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه سمنان

10.22034/emes.2021.244028

چکیده

  مقدمه :
امروزه، مسله فساد به یک مسئله  کاملا جدی در سیستم آموزش عالی تبدیل شده است و بنابراین، تحقیقات مختلف این موضوع را بررسی کرده اند. اما آنچه در این مطالعات مشاهده می شود این است که تعریف مشخص و قابل قبولی از شاخص ها و مولفه‌های فساد آکادمیک در بین محققان وجود ندارد. این مسئله تا آنجا پیش رفته است که حتی تعریف فساد به بستر اجتماعی و فرهنگی خاصی بستگی دارد. بنابراین ، تهیه پرسشنامه برای اندازه گیری فساد دانشگاهی در ایران با توجه به زمینه آن ضروری به نظر می رسید .
 هدف:
هدف از انجام این پژوهش، تعیین عامل های پرسشنامه فساد اکادمیک در آموزش عالی در میان صاحب نظران و اساتید بود. این پژوهش در میان اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران (تهران دانشکده علوم  تربیتی و علوم پایه)، دانشگاه علامه (دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی- علوم اجتماعی)، دانشگاه صنعتی امیر کبیر( مهندسی برق و مهندسی پزشکی )، دانشگاه سمنان (دانشکده علوم انسانی و روانشناسی تربیتی)، دانشگاه کردستان (دانشکده علوم انسانی و علوم پایه)، انجام گرفت.
روش پژوهش:
 روش پژوهش حاضر حاضر، همبستگی از نوع تحلیل عاملی بود، جامعه تحقیق 420 عضو هیئت علمی بودند که  برای انجام پژوهش تعداد 200 نفر استاد، از میان اساتید هیات علمی دانشکده‌ها با روش تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند و پرسشنامه فساد آکادمیک را تکمیل نمودند روش جمع آوری اطلاعات در تحقیق ، مطالعه میدانی بود. یعنی ، پرسشنامه های مورد استفاده بین اعضای هیئت علمی توزیع شده و پس از تکمیل و برگرداندن پرسشنامه ها ، اطلاعات لازم از آن استخراج شده است. ابزار اندازه گیری در مطالعه حاضر پرسشنامه محقق ساخته فساد آکادمیک  بود. سوالات پرسشنامه در پنج دامنه 1 (کاملاً مخالف) تا 5 (کاملاً موافق) طراحی شده اند. پرسشنامه به 5 استاد و کارشناس آموزش عالی داده شد و آنها روایی محتوای پرسشنامه و مناسب بودن موارد پرسشنامه را تأیید کردند. سپس پرسشنامه روی 30 نفر نمونه آزمایش شد و مشکلات مربوط به  پرسشنامه حل شد.
یافته ها:
 تحلیل عاملی به روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی و چرخش متعامد( واریماکس) 4 عامل  آموزشی، پژوهشی، ارتباطی، اداری – مدیریتی را نشان داد. ضریب آلفای کرونباخ کل مقیاس 90/0. و برای عامل‌های 4 گانه به ترتیب 82/0 و 79/0، 89/0، 72/0 محاسبه شد. به علاه، تحلیل عاملی تأییدی با استفاده از شاخص‌های برازش در 4 عامل مورد تائید قرار داده است.
نتیجه گیری :
یافته های حاصل از  تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که مولفه‌های  فساد آکادمیک را در چهار  عامل، فساد آموزشی، فساد پژوهشی، فساد ارتباطی و فساد اداری - مدیریتی می‌توان نشان داد در نهایت این مقیاس فساد آکادمیک را می‌توان به ‌عنوان یک ابزار روا و پایا در اندازه‌گیری فساد آگادمیک جامعه آموزش عالی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


حسینی هاشم‌زاده، داود (1398). فساد دانشگاهی (گونه‌شناسی، روش سنجش، علل، پیامدها و راهبردهای مبارزه با آن). انتشارات آگاه.
زمانی، بی‌بی عشرت؛ عظیمی، سید امین؛ سلیمانی، نسیم (1392). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر سرقت علمی دانشجویان دانشگاه اصفهان. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، ۱۹(۱)، ۹۱-۱۱۰.
عباسی، آیدین؛ فرزان، فرزام؛ زائر، بهنام (1394). عوامل فردی و انواع سوء رفتارهای علمی. مدیریت ارتباطات در رسانه‌های ورزشی، 2(6)، 21-29.
علی‌وردی‌نیا، اکبر؛ صالح‌نژاد، صالح (1392). بررسی عوامل مؤثر در اقدام به تقلب دانشجویان. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، ۸(۱)- 85- 93.
قائدی، مریم؛ مدهوشی، مهرداد؛ رزاقی، نادر؛ صفایی، عبدالحمید (1397). علل و زمینه‌های فساد دانشگاهی و پیامدهای ناشی از آن. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 24(10)، 113- ۱۳۵.
قائدی، مریم؛ مدهوشی، مهرداد؛ رزاقی، نادر؛ صفایی، عبدالحمید (1397). گونه‌شناسی فساد علمی و ارتباط آن با سیاست‌های علم و فناوری در حوزه علوم انسانی ایران. رساله دکتری رشته مدیریت- سیاست‌گذاری علم و فناوری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران.
گیلوی محدثی، حسن (1394). فساد دانشگاه: راهبردهای دانشجو علیه استاد (روایتی از تجربه‌های زیسته). مجله‌ اندیشه پویا، 31.
محمدیان شریف، کویستان؛ سلیمی، جمال؛ عزیزی، نعمت‌الله؛ محمدی؛ شیرکوه (1398). مطالعه مفهوم و ابعاد مؤلفه‌های فساد آکادمیک در نظام آموزش عالی: تأملی بر تفکرات و دیدگاه‌های استادان و صاحب‌نظران. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی.
مقتدری، علی؛ دهمره، مریم (1391). تقلب و سوء رفتار در پژوهش‌های پزشکی. مجله تحقیقات علوم پزشکی زاهدان، 4(1)، 1.
نظرسنجی فساد در سطح کلان (گزارش نهایی ارزیابی فساد، 2006، ایالات‌متحده).
Anderson, M. (1999). Uncovering the Covert: research on academic misconduct, in J. Braxton (Eds). Perspectives on Scholarly Misconduct in the Sciences. Columbus, OH: Ohio State University Press.
Barnett, R., & Napoli, R, D. (2008). Changing identities in higher education: voicing perspectives. Routledge.
Chapman, D. W., & Lindner, S. (2016). Degrees of integrity: the threat of corruption in higher education. Studies in Higher Education41(2), 247-268.
Denisova-Schmidt, E., Huber, M., & Leontyeva, E. (2016). On the development of students’ attitudes towards corruption and cheating in Russian universities. European Journal of Higher Education6(2), 128-143.
Dimkpa D. I. (2011). Prevalence, Causes and Effects of Academic Corruption in Rivers Stat Universities, Nigeria. Makerere Journal of Higher Education ISSN: 1816-6822; 3(1) (2011) 33 – 43.retrieved from: http://dx.doi.org/10.4314/majohe.v3i1.4 © The Author(s) 2011 Reprints & permission: EASHESD http://ajol.info/majohe.
Filippov, V. (2001). Vysshaya shkola Rossii pered vyzovami 21 -go veka. [Russian higher education facing the challenges of the 21st century]. Vysshee Obrazovanie v Rossii, 1, pp. 5-15.
Heyneman, S. (2004). Education and Corruption. International Journal of Educational Development, 24 (6), 637–48.
Heyneman, S. (2011). The corruption of ethics in higher education. International Higher Education, 62, 8-9.
Heyneman, S. P. (2004). Education and corruption. International Journal of Educational Development24(6), 637-648
Keller, M. (1978). Corruption in America: Continuity and Change. In A. Eisenstadt, A. Hoogenboom, and H. Trefousse (Eds.), Before Watergate: Problems of Corruption in American Society. Brooklyn College Press.
McCornack, D. C. (2012). The challenge of corruption in higher education: the case of Vietnam. Asian Education and Development Studies, 1(3), 262- 275.
Milovanovic, M. (2001). Endogenous corruption in emerging industrial relations. The Hungarian Academy of Sciences. Retrieved May 2002 from www.policy.hu/milovanovic/corruption.html.
Mitchell, R. (1996). Political Bribery in Japan. University of Hawaii Press.
Moore, J. (Ed.). (1992). Congressional Ethics: History, Facts, and Controversy. Congressional Quarterly.
Osipian, A. (2007). Higher education corruption in Ukraine: Opinions and estimates. International Higher Education, 49, 21–22.
Osipian, A. (2008). Book review of corrupt schools, corrupt universities: What can be done? Paris: Institute for International Educational Planning by Jacques Hallak and Muriel Poisson. Canadian & International Education Journal, 37(2), 99–101.
Osipian, A. (2008). Corruption and coercion: University autonomy versus state control. European Education: Issues & Studies, 40(3), 27–48.
Osipian, A. (2009 a). Corruption and reform in higher education in Ukraine. Canadian & International Education Journal, 38(2).
Osipian, A. (2009 b). Corruption in the higher education industry: Legal cases in the context of change. Paper presented at the Annual Conference of the University Council for Education Administration (UCEA), Anaheim, CA.
Osipian, A. (2013a). Recruitment and admissions: fostering transparency on the path to higher education. Global Corruption Report: Education, Transparency International, pp. 148-155.
Osipian, A. (2013b). Will bribery and fraud converge? Comparative corruption in higher education in Russia and the USA. Compare: A Journal of Comparative and: Internationa 10.1080/03057925.2012.728374l Education, DOI.
Palmer, M. (1992a). Controlling Corruption. In P. Moir and H. Eijkman (Eds.). Policing
Australia: Old Issues and New Perspectives. Macmillan.
Solomon, P., & Foglesong, T. (2001). The Two Faces of Crime in Post-Soviet Ukraine.
East European Constitutional Review, 3, 72-76.
Waite, D. & Allen, D. (2003). Corruption and Abuse of Power in Educational Administration. The Urban Review, 35(4), 281-296. http://dx.doi.org/10.1023/B:URRE.0000017531.73129.4f.
William G., T. & Sabharwal, N. (2017).Academic corruption: Culture and trust in Indian higher education. International Journal of Educational Development, 55(2), 3-40.
Woronowycz, R. (2003). Nationwide Survey Reveals Culture of Corruption in Ukraine.
Ukrainian Weekly, LXXI, 4 (January 26). Retrieved May 20, 2004, from http://www.ukrweekly.com/Archive/2003/040302.shtml.