اعتباریابی الگوی برنامه درسی مبتنی بر رویکرد کارآفرینانه (مورد مطالعه: درس فارسی دوره دوم ابتدایی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری برنامه‌ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد گروه علوم تربیتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، پژوهشگاه مطالعات، تهران، ایران

10.22034/emes.2020.38191

چکیده

هدف از اجرای این پژوهش، اعتبارسنجی الگوی مفهومی برنامه درسی مبتنی بر رویکرد کارآفرینانه در درس فارسی بر اساس نظر متخصصان و معلمان دوره دوم ابتدایی است. نوع پژوهش، کاربردی و روش پژوهش، ارزشیابی- زمینه‌ای است. ابتدا الگوی پیشنهادی در قالب الگوی برنامه درسی زایس و مؤلفه‌های دانش، نگرش و مهارت کارآفرینی طراحی شد سپس برای اعتبارسنجی الگوی پیشنهادی، از نظر معلمان و متخصصان برنامه درسی و کارآفرینی استفاده شد. بدین منظور، پرسشنامه محقق‌ساخته با 75 گویه، طراحی شد و در اختیار 289 معلم دوره ابتدایی به شیوه نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای و همه متخصصان برنامه درسی و کارآفرینی در دانشگاه‌های استان یزد که درمجموع 48 نفر بودند؛ قرار گرفت. برای آزمون فرضیه‌ها نیز از آزمون خی‌دو استفاده‌ شد. نتایج پژوهش نشان داد که از نظر معلمان و متخصصان مربوطه، الگوی برنامه درسی پیشنهادی در ابعاد هدف، محتوا، فعالیت‌های یادگیری و ارزشیابی در حوزه‌های دانش، نگرش و مهارت دارای اعتبار است. از این‌رو، به مسئولان محترم در سازمان تألیف کتب درسی پیشنهاد می‌شود تا به استفاده از هدف‌ها، محتوا، فعالیت‌های یادگیری و روش‌های ارزشیابی برنامه درسی پیشنهاد شده در برنامه‌های خود اهتمام ورزند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Validation of Curriculum Model Based on an Entrepreneurial Approach in Farsi Course in the Second Period of Primary School

نویسندگان [English]

  • Asiyeh Sadat Modaresi Saryazdie 1
  • Ezzatollah Naderi 2
  • Maryam Seif Naraghi 2
  • Ghodsi Ahghar 3
چکیده [English]

The present study aims at validating the curriculum model with an entrepreneurial approach in Farsi Course of the second period of elementary schoolfrom the perspective of professionals and teachers. The type of research is applied and the research methodology is evaluation-field study. At first, the proposed model was designed in the form of Zais syllabus and entrepreneurship knowledge, attitude and skill components. Then, for the evaluation of the proposed model, teachers and professionals' perspective on the curriculum and entrepreneurship were used. A researcher-made questionnaire with 75 items was designed and distributed to 289 elementary school teachers via stratified random sampling and all the curriculum and entrepreneurship practitioners in the universities of Yazd province, comprising a total of number 48 people. To test the hypotheses of the research, chi-square test was used. The results showed that, from the viewpoint of teachers and specialists, the proposed curriculum model was validated in terms of objective, content, learning activities and evaluation in the areas of knowledge, attitude and skill. It is; therefore, suggested that materials developers and educational practitioners make use of the objectives, content, learning activities and evaluation methods of the proposed curriculum in their educational programs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • model
  • Curriculum validation
  • Entrepreneurial components
  • Farsi course
احمدی، آیدا؛ محمدکاظمی، رضا و محمدی الیاسی، قنبر (1396). شناسایی شیوه‌های آموزش کارآفرینی در حیطه یادگیری عاطفی با رویکرد «آموزش از طریق تفریحات سالم». فصلنامه توسعه کارآفرینی، 10 (2)، 201 – 220.
استیری، عالیه (1389). ضرورت بسترسازی آموزش کارآفرینی در دوره ابتدایی و تبیین عناصر برنامه درسی برای آن. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا، دانشکده مدیریت.
تقی‌پور ظهیر، علی (1394). برنامه‌ریزی درسی برای مدارس ابتدایی در هزاره سوم. تهران: نشر آگه.
جعفری‌مقدم، سعید و فخارزاده، آرزو (1390). توسعه نگرش کارآفرینانه در کتاب‌های درسی - مطالعه موردی: کتاب‌های فارسی دوره دبستان. فصلنامه توسعه کارآفرینی، 11، 47- 66.
دیبایی، محسن؛ جعفری ثانی، حسین و رشیدی، ذوالفقار (1389). میزان درگیری برنامه درسی فارسی دوره ابتدایی (پایه سوم و چهارم) با مهارت‌های سواد خواندن بر اساس مطالعه بین‌المللی پرلز. فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، 9 (36)، 29 – 49.
رحیمی، حمید و آقابابایی، راضیه (1392). تحلیل رابطه بین مؤلفه‌های کارآفرینی و ابعاد سازمان یادگیرنده در دانشگاه کاشان. نامهآموزشعالی، 6 (24)، 70-53.
رحیمی، حمید و شریف، مصطفی (1393). مطالعه تطبیقی آموزش کارآفرینی در کشورهای منتخب شمال و جنوب. نامه آموزش عالی، 7 (25)، 101 – 128.
سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی (1395). راهنمای معلم فارسی ششم. تهران: وزارت آموزش و پرورش، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی.
سبزه، ناهید (1393). طراحی الگوی برنامه درسی کارآفرینی در دوره پیش از دبستان. رساله دکتری، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.
سیف، علی‌اکبر (1383). روش‌های اندازه‌گیری و ارزشیابی آموزشی. تهران: نشر دوران.
عارفی، محبوبه؛ فتحی واجارگاه، کورش و نساج، سعیده (1389). بررسی اثربخشی برنامه درسی کارآفرینی شاخه کار و دانش آموزش متوسطه. فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی، 2 (4)، 47 – 78.
قورچیان، نادرقلی؛ ملکی، حمید و خدیوی، اسداله (1383). طراحی و مهندسی برنامه درسی در هزاره سوم. تهران: انتشارات فراشناختی اندیشه.
کوثری، مریم و نوروززاده، رضا (1388). تبیین ویژگی‌های عناصر چندگانه برنامه درسی مقطع کارشناسی با تأکید بر پرورش مهارت‌های کارآفرینی. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 54، 1-18.
محمدی الیاسی، قنبر و مافی، بهاره (1392). شناسایی منابع و روش‌های یادگیری کارآفرینان باهدف برنامه‌ریزی آموزشی برای کارآفرینان نوپا. ماهنامه کار و جامعه، 158، 55-74.
مدرسی، سید محمدمهدی و مدرسی، سیده جمیله (1397). کارآفرینی. تهران: انتشارات ترمه.
مذبوحی، سعید؛ شرفی، محمد و مقدم، مینا (1390). برنامه درسی آموزش کارآفرینی: هدف، محتوا، روش تدریس و شیوه ارزشیابی. دوفصلنامه ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 1 (3)، 97- 130.
مرادی پردنجانی، حجت‌الله و جعفری، پریوش (1392). ارزیابی اثربخشی برنامه درسی کارآفرینی دانشگاه آزاد اسلامی. دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، 3 (7)، 139-161.
مرتضی‌نژاد، نیلوفر؛ عطاران، محمد؛ حسینی‌خواه، علی و عباسی، عفت (1396). تبیین عناصر برنامه درسی کارآفرینی در آموزش عمومی (سنتزپژوهی). دوفصلنامه نظریه و عمل در برنامه درسی، 5 (9)، 105-142.
مقیمی، محمد و احمدپور داریانی، محمود (1387). آموزش کارآفرینی در کسب‌وکارهای کوچک و متوسط ایران: نیازها و راهکارها. فصلنامه توسعه کارآفرینی، 1 (1)، 207-245.
ملکی، حسن (1395). برنامه‌ریزی درسی (راهنمای عمل)، ویراست دوم. تهران: مؤسسه فرهنگی مدرسه برهان.
ملکی، حسن و محمدی مهر، مژگان (1388). فرایند ارزشیابی برنامه درسی. مجله دانشکده پیراپزشکی ارتش جمهوری اسلامی، 4 (2)، 30 -36.
منوری‌فرد، فیض‌الله؛ موحدمحمدی، حمید و رضوان‌فر، احمد (1391). واکاوی اثر مؤلفه‌های برنامه درسی بر روحیه کارآفرینی دانشجویان. کنفرانس ملی کارآفرینی و مدیریت کسب‌وکارهای دانش‌بنیان، دانشگاه مازندران، 13-1
مهرمحمدی، محمود (1367). الگوهای طراحی برنامه درسی. فصلنامه تعلیم‌وتربیت، 15 و 16، 10-28.
مهرمحمدی، محمود (1393). برنامه درسی: نظرگاه‌ها، رویکردها و چشم‌اندازها. تهران: به نشر.
نادری، نادر؛ امیری، صبا؛ جعفری، حبیب و دل‌انگیزان، سهراب (1394). الگوسازی مفهومی تأثیر مؤلفه‌های آموزش کارآفرینی بر نگرش هنرجویان به کسب‌وکار در هنرستان‌های کاردانش. نشریه کارآفرینی در کشاورزی، 2 (2)، 17- 34.
نادری، عزت‌الله و سیف نراقی، مریم (1395). روش‌های تحقیق و چگونگی ارزشیابی آن در علوم انسانی (با تأکید بر علوم تربیتی)، ویرایش ششم. تهران: ارسباران.
یداللهی فارسی، جهانگیر و میرعرب رضی، رضا (1388). بررسی ارائه برنامه درسی آموزش کارآفرینی در رشته علوم تربیتی. فصلنامهتوسعهکارآفرینی، 1 (3)، 61-80.
یعقوبی نجف‌آبادی، اشرف (1389). ضرورت آموزش کارآفرینی در همه مقاطع. رشد مشاور مدرسه، 4، 28-32.

یعقوبی نجف‌آبادی، اشرف (1390). برنامه درسی ملی و ضرورت نگرش به کارآفرینی. رشد فنی و حرفه‌ای، 7 (2)، 8 -15.

 

Abd Hamid, M. (2013). Entrepreneurship education: The implementation in Year 1 primary school curriculum in Malaysia. A case study of one district in East Peninsular Malaysia, The University of York, Department of Education.
Arasti, Z.; Kiani Falavarjani, M. & Imanipour, N. (2012). A Study of Teaching Methods in Entrepreneurship Education for Graduate Students. Higher Education Studies, 2 (1), March 2012, www.ccsenet.org/hes
Backanak, A. (2013). Teachers’ Views about Science and Technology Lesson Effects on the Development of Students’ Entrepreneurship Skills. Educational Sciences: Theory & Practice, 13 (1), www.edam.com.tr/estp
Bartulović, P. & Novosel, D. (2014). Entrepreneurial competencies in Elementary schools. Obrazovanje za poduzetništvo-E4E: znanstveno stručni časopis o obrazovanju za poduzetništvo4 (1), 83-87.
Block, Z. & Stump, S. A. (1992). Entrepreneurship education research: Experience and challenge. In D. L. Sexton and J. Kasarda, eds., the State of the Art in Entrepreneurship. Boston, MA: PWS-Kent, pp. 17-44.
Bourgeois, A. (2012). Entrepreneurship Educational School in Europe: National Strategies, Curricula and Learning Outcomes, Education. Audiovisual and Culture Executive Agency (EACEA), ISBN 978-92-9201-252-6.
Canziani, B.; Welsh, D. H. B; Hsieh, Y. & Tullar, W. (2015). what pedagogical methods impact student's entrepreneurial propensity? Journal of Small Business Strategy, 25 (2), 97-113.
Cope, M. (2003). Personal networking: How to make your connections count. Pearson Education.
Esmi, K.; Marzughi, R.; Turkzadrh, J. (2015). Teaching learning methods of an entrepreneurship curriculum. J Adv Med Educ Prof; 3 (4), 172–177.
European Union (2011). Entrepreneurial learning; A Key Competence Approch, South East European Centre for Entrepreneurial Learning Selska 217/IV, Zagreb, 10000, Croatia.
European Commission (2015). Entrepreneurship Competence: An Overview of Existing Concepts, Policies and Initiatives. Joint Research Centre, Institute for Prospective Technological Studies.
Garavan, T. & O’Cinne´ide, B. (1994). Entrepreneurship education and training programmes: a review and evaluation. Journal of European Industrial Training, PartI – 18 (8), 3-12, Part II – 8 (11), 13-21.
Garcia-Lopez, E. (2017). Developing entrepreneurship in primary schools. The Mexican experience of “My first enterprise: Entrepreneurship by playing. Teaching & Teacher Education, 64, 291-304.
Gibb, A. A. (1987). Enterprise culture—its meaning and implications for education and training. Journal of European Industrial Training11 (2), 2-38
Gibb, A. A. (1993). Enterprise culture and education: Understanding enterprise education and its links with small business, entrepreneurship and wider educational goals. International Small Business Journal11 (3), 11-34
Golff, L. (2004). A New Paradigm for Business Education. Management Decision, 42 (3/4), 499-507.
Heilbrunn, S. (2010). Advancing Entrepreneurship in an Elementary School: A Case Study. International Education Studies, 3 (2), 174-184.
Hesrich, R. & Piters, M. (2002). The individual entrepreneur in entrepreneurship. New York: MC Graw-Hill
Howard, S. (2004). Developing entrepreneurial potential in youth: The effects of entrepreneurial education and venture creation. University of South Florida Report, 3-17.
Jalongo, M. R. (2003). A Position Paper of the Association for Childhood Education International: The Child's Right to Creative Thought and Expression. Childhood Education79 (4), 218-228.
Kent, C. A. (Ed.). (1990). Entrepreneurship education: current developments, future directions. Greenwood Publishing Group Kiakejori, F. & Rodgar Nejad, F. (2009). providing a conceptual framework of the entrepreneurial learning process. Journal of Development & Evolution Management, 1 (3), 43-52.
Kyro, P. (2003). Entrepreneurship pedagogy–the current state and some future expectations. 3rd European Summer University, Paris, 26.
Lonappan, J. & Devaraj, K. (2011). Pedagogical innovations in teaching entrepreneurship. In Eighth AIMS International Conference on Management, pp. 513-518.
Loughnan, K. (2013). How to introduce enterprise into your school's curriculum,https://www.theguardian.com/teacher-network/teacher-blog/2013/nov/23/teaching-enterprise-school-curriculum
Luczkiw, E. (2008). Entrepreneurship Education in an Age of Chaos, omplexity and Disruptive Change. OECD Education & skills, 18, 65-93.
McMullan, C. A. & Boberg, A. L. (1991). The relative effectiveness of projects in teaching entrepreneurship. Journal of Small Business & Entrepreneurship9 (1), 14-24.
Mwasalwiba, E. S. (2010). Entrepreneurship education: a review of its objectives, teaching methods, and impact indicators. Education + Training, 52 (1), 20-47.
Oyelola, O. T. (2013). Embedding entrepreneurship education in to curriculum: A case study of Yaba College of technology, Centre for Entrepreneurship Development. The 1st International Africa Enterprise Educators Conference; Lagos: Nigeria; January.
Potter, J. (2008). Entrepreneurship and higher education: future policy directions. Local Economic & Employment Development (LEED), 313-335.
Rabbior, G. (1990). Elements of a successful entrepreneurship/ economics/ education program. Entrepreneurship education: Current developments, future directions, 53-65.
Rahimi, H.; Amini, M. & Jahanbani, F. (2015). The Place of Entrepreneurial Curriculum Components in Higher Education. International Journal of Academic Research in Business & Social Sciences, 5 (9) ISSN: 2222-6990.
Said, M. (2014). Entrepreneurial education, spirit of entrepreneurship and the expectation of Students. International of Journal Development & Sustainability3 (7), 1569-1582.
Sagar, H., (2015). entrepreneurial school, part2, OECD, European Commission, http://www.oecd.org/cfe/leed/skills-for-entrepreneurship.htm.
Shotick, J. A. (2001). The Impa Rabbior ct of Children’s Theatre on the Comprehension of Fundamental Economic Concepts. Journal of Entrepreneurship Education, 1 (1), 41-50.
Siagian, P. J. R. & Simatupang, T. M. (2011). A Competence-Based Curriculum Design for Entrepreneurship Study Program, International Research Journal of Business Studies, 4 (2), 137-155.
Solomon, G. (2008). Entrepreneurship education in the United States. OECD Education & Skills, 18, 95-118.
Stephenson, H. B. (1997). Examining the efficacy of offering Service Learning for credit with SIFE and SBI: An Exploratory Study. Journal of Entrepreneurship Education1 (1), 1-13.
Timmons, J. & Stevenson, H. (1985). Entrepreneurship education in the 1980s: What entrepreneurs say? In John J. Kao and Howard H. Stevenson (Eds.), Entrepreneurship, what it is and how to teach it: a collection of working papers based on a colloquium held at Harvard Business School, Boston.
Udu, C. S. & Amadi, U. P. N. (2013). Integrating Basic Entrepreneurship Studies into Primary Education Curriculum: Platform for Sustainable National Development. Academic Journal of Interdisciplinary Studies, 2 (5).

Vaidya, S. (2014). Curriculum Design for Entrepreneurship Education: An Experimental Project, Developing Entrepreneurial Life Skills, 53-64.

Vorholt, J. & Harris, E. (2014). Entrepreneurship and Student Motivation. English Teaching Forum, 3, 30-37.
Yu Cheng, M.; Chan, W. S. & Mahmood, A. (2009). The effectiveness of entrepreneurship education in Malaysia. Education + Training, 51 (7), 555-566.
Zais, R. S. (1976). Curriculum principles and foundations. New York: Thomas. Y. Crowell Company.