شناسایی عوامل، ملاک‌ها و نشانگرهای اعتبارسنجی مدرسه‌های متوسطه نظری ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استادیار دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

4 استاد دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

10.22034/emes.2020.38194

چکیده

هدف از اجرای پژوهش حاضر، شناسایی عوامل، ملاک‌ها و نشانگرهای اعتبارسنجی به منظور تضمین کیفیت آموزش در مدرسه‌های متوسطه نظری بود. روش پژوهش، چندروشی[1] بود که از دو روش اسنادی و پدیدارشناسی استفاده شده است. برای دسترسی به داده‌های غنی پس از تحلیل اسناد (7 سند داخلی و 17 سند خارجی مرتبط با کلیدواژه‌های منتخب)، از مصاحبه با صاحب‌نظران استفاده شد. مشارکت‌کنندگان در پژوهش بر اساس رویکردی هدفمند و با استفاده از روش موارد مطلوب، از بین خبرگان تعلیم و تربیت، متخصصان اعتبارسنجی و مسئولان اجرایی آموزش و پرورش برگزیده شدند. اشباع نظری به عنوان شاخص کفایت داده‌ها پس از مصاحبه نیمه ساختاریافته با 35 نفر از مشارکت‌کنندگان، به دست آمد. برای گردآوری داده‌ها از تحلیل اسناد و مصاحبه از نوع نیمه ساختاریافته بهره گرفته شد. نتایج نشان داد چارچوب اعتبارسنجی مدرسه‌های متوسطه نظری دارای 7 عامل (ساختار سازمانی، ساختارفیزیکی، عوامل فردی معلم (کادر اداری و آموزشی)، عوامل فردی دانش‌آموزی، عوامل سیاسی، عوامل فرهنگی و هسته فنی تدریس و یادگیری) است. 60 ملاک و 266 نشانگر متناسب با ویژگی‌های مدرسه‌های متوسطه نظری برای عوامل هفتگانه فوق، شناسایی و درنهایت چارچوب پیشنهادی اعتبارسنجی مدرسه‌های متوسطه نظری معرفی شد.



[1]. multi-method

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identification of Factors, Criteria and Indicators of Accreditation Iranian Theoretical High Schools

نویسندگان [English]

  • Kaveh Mohammadi 1
  • Hamid Farhadi rad 2
  • Abollah Parsa 3
  • Yadollah Mehralizadeh 4
چکیده [English]

The purpose of this study was to identify the factors, criteria and accreditation markers in order to quality assurance of education in theoretical secondary schools. The research method was multi-method using both documentary and phenomenological methods. To access rich data after analysis of documents (7 internal documents and 17 external documents related to selected keywords), interviews with experts were used. Participants in research based on a targeted approach and using the preferred method, among the experts in education, the accreditation experts and executive education officials were selected. Theoretical saturation was obtained as an index of adequacy of data after a deep interview with 35 contributors. For data collection, a semi-structured interview was used to analyze the documents. The results showed that the accreditation framework of the theoretical secondary schools. It has 7 factors (Organizational Structure, Physical Structures, Teacher's Individual Factors, Individual Factors Knowledge, Political Factors, Cultural Factors, and Technical Core Teaching and Learning). And 60 criteria and 266 indicators were identified in accordance with the characteristics of the secondary schools for the above seven factors. Finally, the suggested model for validation of the theoretical schools was introduced.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Accreditation Factors
  • Accreditation Criteria
  • High schools
  • Phenomenology
  • Quality assurance
بازرگان، عباس (1394). ارزشیابی آموزشی، ویرایش 3 با تجدید نظر. تهران: سمت.
بقایی شیوا، نعمت (1374).بررسیوطراحیالگویارزیابیمناسببرایاعتباربخشیدبیرستان‌هاینظامجدیدآموزشمتوسطه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران.
پاهنگ، نظام‌الدین؛ مهدیون، روح‌اله و یاری‌قلی، بهبود (1396). بررسی کیفیت مدارس و شناسایی عوامل مؤثر برآن: پژوهشی ترکیبی. دوفصلنامهمدیریتمدرسه،5 (1)، 173-193.
جوادی، محمدجعفر (1388). ضرورت و چگونگی ایجاد تضمین کیفیت در آموزش‌وپرورش. ماهنامه پژوهشنامه آموزشی، 11۸، 51.
حسین‌زاده، مینا؛ حسن‌خانی، هادی و رحمانی، فرناز (1394). اخلاق در پژوهش‌های کیفی: تحلیل مفهوم به روش تحولی راجرز. فصلنامه اخلاق پزشکی، 9 (32)، 11-43.
دشتی، نسرین؛ عین‌الهی، ناهید؛ زارع بوانی، میترا و عباسی، سکینه (1391). ارزیابی درونی گروه علوم آزمایشگاهی دانشکده پیراپزشکی در سال تحصیلی90-89. پیاوردسلامت (مجله دانشکده پیراپزشکی دانشگاهعلومپزشکیتهران)، 6 (2)، 117-127.
رحمانی، رمضان و فتحی واجارگاه، کوروش (1387). ارزشیابی کیفیت در آموزش عالی. دوماهنامهراهبردهای آموزشدرعلومپزشکی، 1 (1)، 28-39.
سندرز، جیمز؛ هورن، جری؛ توماس، ربکا؛ توکت، مارک و یانگ، هویلان (1995). مدلی برای ارزیابی مدرسه: همراه با چک‌لیست جامع ارزیابی مدرسه؛ ترجمه حمید رحیمیان و محمد ضیایی مؤید (1395). تهران: انتشارات رسا.
شاهدوستی، لیلا (1390). نقشمتغیرهایمحیطخانه،پیشینهدانش‌آموز،جومدرسهوفرایندتدریس درپیشرفتریاضیدانش‌آموزانپایهسومراهنماییبراساسمطالعاتتمیز(2007). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید مدنی تبریز.
عباسپور، عباس و شرفی، محمد (1390). ارزیابی درونی در گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی دانشگاه علامه طباطبائی. اندازه‌گیریتربیتی، 2(5)، 131-159.
فرجی، آناهیتا و رضایی، زهرا (1392). آموزش وپرورش ابتدایی، راهنمایی، متوسطه. کرمانشاه: نشر طاق بستان.
فرزیانپور، فرشته (1384). ارزیابیخدماتآموزشیدرمانیبیمارستان‌هایآموزشیدانشگاه‌هایعلومپزشکیمستقردرتهرانبر اساسالگویاعتبارسنجی. رساله دکتری، گروه مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.
فلاح، سیده حوریه؛ یغمائیان، کامیار؛ معینیان، خلیل‌اله؛ قائنی، غلامرضا و مهدی‌نیا، سید محمود (1382). ارزیابی درونی گروه بهداشت محیط دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی سمنان. مجلهعلمیدانشگاهعلومپزشکیسمنان، 5 (ویژه‌نامه آموزش پزشکی)، 73-77.
فولادی، محمد (1393). جایگاه و قلمرو پژوهش کیفی؛ نقد و بررسی. عیار پژوهش در علوم انسانی، 2 (8)، 27-46.
کشاورززاده، علی و فرمهینی فراهانی، محسن (1395). طراحی و اعتبارسنجی ملاک‌ها و شاخص‌های ارزیابی کیفیت برنامه درسی مدارس متوسطه کشور: یک مطالعه موردی. فصلنامه پژوهش‌های کیفی در برنامه درسی، 1(2)، 107-144.
کیان‌مهر، مجتبی؛ عجم‌زیبد، حسین؛ عباس‌نژاد، عباسعلی؛ حمزه‌ای، آرش؛ مسلم، علیرضا؛ مشاری، جلیل و دیگران (1390). ارزیابی درونی گروه علوم پایه پزشکی یکی از دانشگاه‌های علوم پزشکی تیپ 3 در سال1389.افقدانش،فصلنامهدانشگاهعلومپزشکیوخدماتبهداشتیدرمانیگناباد، 17 (2)، 40-49.
کیذوری، امیرحسین؛ حسینی، محمدعلی و فلاحی خشکناب، مسعود (1387). تأثیر ارزیابی درونی بر ارتقای کیفیت آموزشی و پژوهشی. پژوهشپرستاری، 3 (8و9)، 105-115.
گال مردیت؛ بورگ، والتر و گال، جویس (1996). روش‌های تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روان‌شناسی؛ ترجمه احمدرضا نصر و همکاران (1387). تهران: سمت.
مجتبی‌زاده، محمد (1395). طراحیواعتباریابیالگویاعتبارسنجیوتضمینکیفیتبراینظامآموزشعالیایران. رساله دکتری، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی.
معدن‌دار آرانی، عباس و کاکیا، لیدا (1391). آموزش‌وپرورش ابتدایی، راهنمایی و متوسطه چشم‌اندازهای نوین. تهران: انتشارات طلوع دانش.
مهرعلیزاده، یدالله (1397). نظریه‌های نوین مدیریت (مبانی نظری و تجربی) با تأکید بر تجربه سازمان‌های ایرانی. اهواز: انتشارات دانشگاه شهید چمران اهواز.
مؤمنی راد، اکبر؛ علی‌آبادی، خدیجه؛ فردانش، هاشم و مزینی، هاشم (1392). تحلیل محتوای کیفی در آیین پژوهش: ماهیت، مراحل و اعتبار نتایج. فصلنامه اندازه‌گیری تربیتی، 4 (14)، 187-222.
میرزامحمدی، محمدحسن (1376).بررسیوطراحیالگویمناسببرایارزیابیدرونیکیفیتآموزشیوزارتنیرو. پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشکده روان‌شناسی وعلوم تربیتی، دانشگاه تهران.
نادری، ابوالقاسم؛ حسنی، حجت و صادقی، اعظم (1392). ارزیابی کارایی مدارس با بهره‌گیری از روش تحلیل پوششی داده‌ها: موردپژوهی مدارس راهنمایی شهرستان شهربابک در سال تحصیلی87-86. فصلنامهتعلیم و تربیت،29 (3)، 9 – 33.
نوراله نوریوندی، آزاده و برادران، مسعود (1387). نشانگرهای مطلوب ارکان ارزیابی درونی نظام آموزش عالی از دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه کشاورزی رامین. مجلهترویجواقتصادکشاورزی، 1(4)، 55-69.
هومن، حیدرعلی (1394). راهنمای عملی پژوهش کیفی. تهران: سمت.
هوی، وین و میسکل، سیسیل (2012). مدیریت آموزشی: نظریه، تحقیق و کاربرد؛ ترجمه نادر سلیمانی، محمود صفری و سید مرتضی نظری (1394). تهران: سمت.
 
Austrian Accreditation Council (2016). Standards and Guidelines for Quality Assurance in the European Higher Education Area (ESG). Retrieved February 5, 2016, from https://www.aq.ac.at/de/akkreditierung/dokumenteakkreditierung/ESG_endorsedMay2015.pdf
Bowen, B. (2013). Measuring Teacher Effectiveness When Comparing Alternatively and Traditionally Licensed High School Technology Education Teachers in North Carolina. Journal of Technology Education, 25 (1), 82- 100.‏
Bush, T.; Bell, L. & Middlewood, D. (Eds.). (2019). Principles of Educational Leadership & Management. SAGE Publications Limited. ‏
Hayward, F. M. (2006). Quality assurance and accreditation of higher education in Africa. In Conference on Higher Education Reform in Francophone Africa: Understanding the Keys of Success (pp. 1-61).
Higher education commission Islamabad-Pakistan (2016). Quality assurance manual for higher education in Pakistan. Retrieved February 3, 2016, from: http://web.uettaxila.edu.pk/qec/Quality_Assurance_Manual.pdf
Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2013). Educational administration theory, research and practice. New York, NY: McGraw-Hill Irwin.
Ivancevich, John M. (2013). Human Resource Management, 12th Edition. New York, NY: McGraw-Hill Irwin.
King, J. A. & Alkin, M. C. (2018). The Centrality of Use: Theories of Evaluation Use and Influence and Thoughts on the First 50 Years of Use Research. American Journal of Evaluation, 40 (3), 431 – 458. ‏
Materu, P. N. (2007). Higher education quality assurance in Sub-Saharan Africa: Status, challenges, opportunities, and promising practices. The World Bank.
Murray, S.; Laurent, K. & Gontarz, J. (2015). Evaluation of a concept-based curriculum: A tool and process. Teaching & Learning in Nursing10 (4), 169-175.‏
Okojie, J. A. (2008). Licensing, accreditation and quality assurance in Nigerian Universities: Achievements and challenges. In Unpublished Paper presented at a session of the 2008 Council of Higher Education Accreditation (CHEA) summer workshop.
Petty, N. J.; Thomson, O. P. & Stew, G. (2012). Ready for a paradigm shift? Part 2: Introducing qualitative research methodologies and methods. Manual therapy, 17 (5), 378-384.
Ritchie, J.; Lewis, J.; Nicholls, C. M. & Ormston, R. (Eds.). (2013). Qualitative research practice: A guide for social science students and researchers. sage.
TIMSS 2015 in Brief. (24 Decemb 2018), in National Center for Education Statistics Retrieved from http://nces.ed.gov/timss/timss15.asp.
Tsinidou, M.; Gerogiannis, V. & Fitsilis, P. (2010). Evaluation of the factors that determine quality in higher education: an empirical study. Quality assurance in Education, 18 (3), 227-244.
Van De Mortel, T. & Bird, J. (2010). Continuous Curriculum Review in a Bachelor of Nursing Program: Preventing Curriculum Drift and Improving Quality. Journal of Nursing Education, 49 (10), 592-595.
World Bank (2013). Higher education in Afghanistan an Emerging Mountainscape. THE WORLD BANK. Washington, D.C. Retrieved February4, 2016 from http://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/809150WP0Afgha0Box0379822B00PUBLIC0.pdf