طراحی مدل ارزشیابی آموزشی بازگشت انتظارات (ROE): پژوهشی کیفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه خوارزمی

2 دانشیار گروه مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت دانشگاه خوارزمی

3 استادیار گروه مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت دانشگاه خوارزمی

4 استاد گروه مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت دانشگاه خوارزمی

10.22034/emes.2020.39882

چکیده

با توجه به سیر تحول ارزشیابی آموزشی، در این مقاله مفهوم بازگشت انتظارات در حوزه ارزشیابی آموزش کارکنان بر اساس رویکرد کیفی و روش اسنادی بررسی می‌شود. برای تحلیل دادهها از روش تحلیل مضمون استفاده شد. طی جستجو در پایگاه‌های علمی ایران‌داک، مگ‌ایران، سیویلیکا، Elsevier، Emerald، Google Scholar، Amazon، Sciencedirect، IEEE، Springer، SAGE و Wiley تعداد 92 سند و منبع گردآوری شد که در فرایند بررسی و انتخاب اسناد و منابع، تعداد 19 مورد از آنها  انتخاب و بررسی شدند. از روش سه‌سویه‌سازی برای افزایش روایی استفاده شد. ضریب پایایی با روش هولستی 85.9 بود. فرایند کدگذاری و تحلیل مضامین با نرم‌افزار MAXQDA انجام گرفت. در این فرایند تعداد 632 کد به دست آمد که در قالب 55 مضمون پایه، 11 مضمون سازمان‌دهنده و 1 مضمون فراگیر طبقه‌بندی شدند. در پایان، ضمن ارائه شبکه مضامین بازگشت انتظارات، بر مبنای ارتباط بین مضامین سازمان‌دهنده موجود در ادبیات و پیشینه پژوهش و با مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 5 نفر از استادان و صاحب‌نظران ارزشیابی آموزشی، مدل ارزشیابی آموزشی بازگشت انتظارات طراحی شد. اجزای این مدل فرایندی عبارت‌اند از: ویژگی‌ها، الزامات، شناسایی ذی‌نفعان، تعیین انتظارات، شاخص‌گذاری، طراحی آموزشی، ارائه آموزش، ارزشیابی اثربخشی، اقدامات حمایتی، پایش، بازخورد و پیامدها. این مدل می‌تواند میزان اثربخشی برنامه‌های آموزشی را مبتنی بر شاخص‌های برآمده از انتظارات ذی‌نفعان، نشان داده و افزایش دهد. 

کلیدواژه‌ها


بازرگان، عباس (1379). ارزشیابی آموزشی مفاهیم الگوها و فرایند عملیاتی. تهران: انتشارات سمت.
حسینی انجدانی، مریم (1395) روش تحلیل مضمون. تهران: مرکز پژوهش و سنجش صدا و سیما.
خراسانی، اباصلت؛ و دوستی، هومن (1391). ارزیابی اثربخشی آموزش‌های سازمانی (راهنمای عملیاتی). تهران: مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران.
صادقی فسایی، سهیلا؛ و عرفان‌منش، ایمان (1394). مبانی روش‌شناسی پژوهش اسنادی در علوم اجتماعی. فصلنامه راهبرد فرهنگ، 29، 61-91.
عابدی جعفری، حسن؛ تسلیمی، محمدسعید؛ فقیهی، ابوالحسن؛ و شیخ‌زاده، محمد (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی. دوفصلنامهاندیشهمدیریتراهبردی، 5(2)، 198-151.
کمالی، یحیی (1397). روش‌شناسی تحلیل مضمون و کاربرد آن در مطالعات سیاست‌گذاری عمومی. فصلنامه سیاست‌گذاری عمومی، 4(2)، 189 – 208.
گال، مردیت؛ بورگ، والتر؛ و گال، جویس (1996). روش‌های تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روان‌شناسی؛ ترجمه احمدرضا نصر و دیگران (1393). تهران: سمت و دانشگاه شهید بهشتی.
نیک‌نشان، شقایق؛ نوروزی، رضاعلی؛ و نصر اصفهانی، احمدرضا (1389). تحلیلی بر رویکردهای روایی در پژوهش کیفی. فصلنامهروش‌شناسیعلومانسانی، 16(62)، ۱۴۱ -160.
Abd Rahman, A., Imm Ng, S., Sambasivan, M., & Wong, F. (2013). Training and Organizational Effectiveness: Moderating Role of Knowledge Management Process. European Journal of Training & Development, 37(5), 472 – 488.
Ahmed, J. (2010). Documentary Research Method: New Dimensions. Indus Journal of Management & Social Sciences, 4(1),1-14.
Anderson, V. (2007a). The Value of Learning: From Return on Investment to Return on Expectation. London: Chartered Institute of Personnel and Development.
Anderson, V. (2007b). The value of learning, A new model of value and evaluation. London: Chartered Institute of Personnel and Developmen (CIPD). http://www.voced.edu.au/content/ngv%3A7127
Attride-Stirling, J. (2001). Thematic Networks: An Analytic Tool for Qualitative Research. Qualitative Research, 1(3), 385-405.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
Clarke, V. & Braun, V. (2014). Thematic analysis. In T. Teo (Ed.), Encyclopedia of Critical Psychology (1947-1952). New York: Springer.
Fierceinc (2015). The Big Picture of ROE a Supplementary White Paper to “The ROI of Skillful Conversation”. https://www.fierceinc.com
Ford, D. J. (2005) Bottom Line Training: Performance Based Result. USA: Training Education Management LLC.
Hannes, K., Lockwood, C., & Pearson, A. (2010). A Comparative Analysis of Three Online Appraisal Instruments’ Ability to Assess Validity in Qualitative Research. Qualitative Health Research, 20(12),1736-1743.
Husaini Usman, S., & Jaedun, A. (2016). Impact-Based Training Evaluation Model (IBTEM) For School Supervisors in Indonesia. International Education Studies. 9, (2), 149-160.
Larsen, T. A., & Schultz, M. A. (2014). Transforming Simulation PracticesdA Quest for Return on Expectations. Clinical Simulation in Nursing, 10, 626-629.
Kirkpatrick, D. L., & Kirkpatrick, J. D. (2006). Evaluating Training Programs, the Four Levels (3h ed).  San Francisco: Berrett Koehler.
Kirkpatrick, D. L., & Kirkpatrick. J. D (2007). Implementing the Four Levels. San Francisco, California. Berrett-Koehler Publishers
Kirkpatrick, J. D. (2009). Return on Expectations: The ultimate demonstration of training value. https://www.trainingzone.co.uk/develop
Kirkpatrick, J. D., & Kirkpatrick, W. K. (2010a). ROE’s Rising Star Why Return on Expectations is getting so Much Attention. T+D, 64(8), 34-38.
Kirkpatrick J. D., & Kirkpatrick W. K. (2010b). Training and Trial How workplace learning must reinvent itself to remain relevant. USA: American Management Association.

Kirkpatrick, J. D., & Kirkpatrick W. K. (2011). Creating ROE: The End Is the Beginning. ATD, December 01.

 https://www.td.org/Publications/Magazines/TD/TD-Archive/2011/11/Creating-ROE-the-End-Is-the-Beginning

Kirkpatrick J. D., & Kirkpatrick W. K. (2015). The Foure Levels of Evaluation – An Update. ATD Learning and Development, 15, 1502, December 01.

Kucherov, D., & Manokhina, D. (2017). Evaluation of training programs in Russian manufacturing companies. European Journal of Training & Development, 41(2), 119 – 143.
McCoy, M., & Hargie, O. D. W. (2001). Evaluating Evalouation: Impliciations for Assessing Quality. International Jornal of Health Cear Quality Assessment, 14(7), 317-327.
McLinden, D., & Trochim, M. K. (1998). Getting to Parallel Assessing the Return on Expectations of Training. Performance Improvement, 37, 21-26.
Moorhous, C. (2013). A Strategic Conversation Model to Optimise Retern on Occupational Training Expetations. (Doctoral dissertatio). University of South Africa.
Murray, L. W., & Efendioglu, A. M. (2007). Valuing the investment in organizational training. Industrial & Commercial Training, 39(7), 372 – 379.
Nickols, F. (2005). Why a stakeholder approach to ivaluating training. Advances in Developing Human Resources, 7(1), 121 – 134.
Nickols, F. (2004). A Stakeholder Approach to Evaluating Training. https://www.nickols.us/stakeholder.pdf
Padilla Rodriguez, B. C. (2014). Instructional interactions and online course effectiveness at a large Mexican organization. (Doctoral dissertatio), School of Education: University of Leicester.
Porkodi, S., & Jahan, U. (2015). Bank Employees’ Expectations of Training Programs in Oman - An Exploratory Study. Research Journal of Commerce & Behavioral Science, 4(3), 92-100.
Scott, J. )1990(. A Matter of Record: Documentary Sources in Social Research. Cambridge, UK: Polity Press.
Stuffelbeam, D. L., & Zhang, G. (2017). The CIPP Evaluation Model, how to Evaluate for Improvement and Accountability. New York: The Guilford press
Throgmorton, C., Mitchell, T., Morley, T. & Snyder. M. (2016). Evaluating a Physician Leadership Development Program – a Mixed Methods Approach. Journal of Health Organization & Management, 30(3),1-31.
United Stade Office of Personnel Management. (2011). Field Guide to Training Evaluation. https://www.opm.gov/policy-data-oversight/training-and-development/reference-materials/training_evaluation.pdf
Vaismoradi, M., Turunen, H., & Bondas, T. (2013). Content analysis and thematic analysis: Implications for conducting a qualitative descriptive study. Nursing & Health Sciences, 15, 398–405.
Verschuren, P. J. M., & Zsolnai, L. (1998). Norms, Goals, and Stakeholders in Program Evaluation, Human Systems Management, 2, 155-160.
Werner, J. M. & DeSimone, R. L. (2009). Human Resource Development, 5 Ed., USA: South-Western.