ارزیابی آثار اجتماعی- فرهنگی و سیاسی تداوم اجرای بومی‌گزینی دانشجویان در آموزش عالی از منظر صاحب‌‌نظران آموزش عالی (کارشناسان و معاونان دانشگاه‌های تابعه وزارت علوم و وزارت بهداشت)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه دانشکده علوم انسانی دانشگاه کاشان

2 استادیار سازمان سنجش اموزش کشور

3 دانشجوی دکتری مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه کاشان

چکیده

   پژوهش حاضر با هدف ارزیابی آثار اجتماعی- فرهنگی و سیاسی تداوم اجرای بومی گزینی از منظر مدیران و صاحب‌نظران آموزش عالی شامل کارشناسان حوزه‌های ستادی آموزش عالی، معاونان آموزشی و دانشجویی- فرهنگی دانشگاه‌ها اعم از دانشگاه‌های تابعه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اجرا شده است‌. این پژوهش از نوع تحقیقات پیمایشی بوده و جامعه آماری آن شامل خبرگان صاحب‌نظر در امور آموزشی بود که 79 تن از آنها به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده و با استفاده از پرسشنامه مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. روایی پرسشنامه به روش محتوایی (CVR) و پایایی آن با آزمون آلفای کرونباخ ارزیابی شد. داده‌ها به وسیله نرم‌افزار تحلیل داده‌های کمی (spss) و آزمون‌های تحلیل واریانس و تفاوت میانگین دوگروهه تحلیل شده است. بدین لحاظ، یافته‌های این پژوهش در بعد توصیفی نشان دادند که از میان کل پاسخگویان (79 نفر)، حدود 34 درصد با سیاست بومی‌گزینی، موافق و 66 درصد با این سیاست یا روش مخالف هستند. پاسخگویانی که در سازمان‌های وزارت علوم، سمت مسئول یا کارشناس داشتند، هیچ یک موافق با سیاست بومی‌گزینی نبودند. همچنین 43 درصد از پاسخگویان در دانشگاه‌های وزارت علوم، مخالف طرح بومی‌گزینی دانشجو و 59 درصد از اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی موافق شیوه بومی‌گزینی بودند. برای اطمینان از واقعی بودن نسبت‌های مذکور، آزمون خی‌دو میان دو متغیر نگرش به بومی‌گزینی وابستگی سازمانی انجام گرفت که مقدار این آزمون (43/13) در سطح 95 درصد اطمینان نتایج به‌دست‌آمده را تأیید کرد. از مهم‌ترین پیشنهادهای این پژوهش، تأسیس قطب‌های دانشگاهی در شهرهای بزرگ و تمرکزبخشی به رشته‌های دانشگاهی به‌منظور ایجاد برخی شهرهای دانشگاهی است.

کلیدواژه‌ها


بابادی عکاشه، زهرا؛ شریف، سید مصطفی؛ و جمشیدیان، عبدالرسول (1389). تأمین و گسترش فرصت‌ها و عدالت آموزشی در آموزش‌وپرورش استان اصفهان. فصلنامه رفاه اجتماعی، 10(37)، 287-305.

بذرافشان مقدم، مجتبی؛ مهدوی شکیب، علی؛ و خجسته بوجار، مریم (1393). بررسی دیدگان مدیران، کارشناسان و دانشجویان نسبت به اجرای طرح بومی‌گزینی در پذیرش دانشجویان دانشگاه و مؤسسات آموزش عالی. مطالعات اندازه‌گیری و ارزشیابی آموزشی، 4(5)، 81- 113.

پرند، کورش؛ یادگارزاده، غلامرضا؛ و خدایی، ابراهیم (1391). انتخاب رشته انتخاب آینده، راهنمای انتخاب رشته آزمون سراسری. تهران: سازمان سنجش آموزش کشور.

توکلی، حسین (1391). مجموعه اخبار کنکور و دانشگاه‌- 14 مرداد 1391، 22:59

جمالی، احسان؛ و باقی یزدل، رقیه (1395). چالش‌های بومی‌گزینی در آزمون سراسری آموزش عالی ایران. فصلنامه آموزش عالی ایران، 8(2)، 1-30.

حاجیان مقدم، فاطمه، صالحی امیری، رضا، غفاری، غلامرضا (1396). طراحی الگوی خانواده مستحکم، موضوع سند چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 هجری شمسی. مجله مطالعات اجتماعی ایران، 11(1)، 36 -68.

روشن، احمدرضا (1387). تعیین پذیرش دانشجو در دانشگاه‌های صنعتی کشور بر اساس یک مدل برنامه‌ریزی خطی. فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 40، 53-79.

سهراب‌زاده، مهران (1394). ارزیابی آثار اجتماعی- فرهنگی و سیاسی تداوم اجرای بومی‌گزینی دانشجویان در آموزش عالی ایران (طرح پژوهشی). تهران: سازمان سنجش آموزش کشور، مرکز تحقیقات، ارزشیابی، اعتبارسنجی و تضمین کیفیت آموزش عالی.

شجاع‌نوری، فروغ‌الصباح؛ و شکری، فرزانه (1392). شناسایی و طبقه‌بندی مشکلات و آسیب‌های زندگی دانشجویان دختر غیربومی (مطالعه کیفی). مهندسی فرهنگی، 8(77)، 168-146.

صالحی عمران، ابراهیم؛ و عالی‌ شوندی، اقدس (1388). بررسی سیاست پذیرش دانشجویان بومی از چشم‌انداز همبستگی ملی. نشریه مطالعات ملی، ‌13، 7- 53.

عبدوس، میترا (1381). بررسی عوامل مؤثر در فرصت‌های آموزشی نابرابر بین دختران و پسران، خلاصه مقالات مهندسی اصلاحات در آموزش‌وپرورش. تهران: پژوهشکده تعلیم و تربیت.

فکوهی، ناصر (1385). نقش زبان و هویت‌های قومی و محلی در توسعه نظام آموزش عالی. فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 9، 127-160.

مرشدی، علی (1393). بومی‌گرایی در آموزش عالی، سایت سیاست و جامعه http://alimorshedizad.blogfa.com

مسعودی، عصمت؛ و جوادی، منوچهر (1382). تحلیل و دسترسی به فرصت‌های برابر در توسعه آموزش عالی دولتی کشور. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 28-27، 73- 95.

مقصودی، مجتبی (1380). تحولات قومی در ایران علل و زمینه‌ها. تهران: ‌نشر صاحب کوثر.

مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی (1395). آینده‌اندیشی سیاست‌های بومی‌گزینی در پذیرش دانشجو و پیامدهای آن: پنل پانزدهم. تهران: مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی.

مهرعلیزاده، یدالله؛ رجبی معماری، اسماعیل؛ و الهام‌پور، حسین (1391). آسیب‌شناسی سیاسی بومی‌گزینی (تحلیل محتوای سایت‌های اینترنتی و رسانه‌های عمومی کشور). مجله آموزش عالی ایران، 4(4)، 119-‌ 158.