الزامات ارزشیابی از عملکرد معلمان دوره ابتدایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مطالعات برنامه درسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

2 دانشیار گروه مطالعات برنامه درسی و آموزش، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

3 دانشیار گروه مبانی تعلیم‌وتربیت، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

چکیده

هدف از اجرای این پژوهش، شناسایی الزام‌های ارزشیابی مطلوب از عملکرد معلمان دوره ابتدایی بود. روش پژوهش؛ پژوهش نظریه‌ای و منابع گردآوری داده‌ها شامل اسناد فرادست، نظرات متخصصان موضوعی، تجارب جهانی و نظرات معلمان ذی‌نفع بود. برای پاسخ به پرسش‌های پژوهش، از تحلیل مضمون و تحلیل اسناد استفاده شد. در این مطالعه، الزام‌های نه‌گانه ارزشیابی معلمان، استخراج شد. سپس مؤلفه‌ها و محورهای اصلی ارزشیابی مطلوب از عملکرد معلمان دوره ابتدایی در چهار محور ارتباط با دانش‌آموز، توسعه حرفه‌ای، ویژگی‌های شخصیتی و تعامل اجتماعی شناسایی شد. بر اساس همسویی داده‌های گردآوری شده از طریق منابع مختلف و اجماع کلی صاحب‌نظران، اعتبار کلی فرایند پژوهش و چارچوب الزام‌های ارزشیابی، مورد تأیید قرار گرفت. بر اساس یافته‌های این مطالعه می‌توان استنتاج کرد که افزایش کیفیت ارزشیابی از معلمان، مستلزم تغییر نگاه سیاست‌گذاران آموزشی به ارزشیابی معلمان و مؤلفه‌های ارزشیابی است و باید از منابع و ذی‌نفعان متنوعی مشتمل بر همکاران، اولیا و دانش‌آموزان بهره‌گیری کرد. همچنین نیاز است که در زمینه شکل‌دهی انتظارات واقعی از معلمان توسط جامعه عمومی و ذی‌نفعان، فرهنگ‌سازی شده و از ابزارها و کاربرگ‌های ارزشیابی متنوعی بهره‌گیری شود. چنانچه رویه موجود در ارزشیابی معلمان تداوم یابد و به الزامات آن کم‌توجهی شود؛ بالندگی نظام آموزشی با مانع مواجه خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


ابراهیم‌پور، روح الله (1397). بررسی اثربخشی ارزشیابی سالانه معلمان متوسطه آموزش‌وپرورش ورامین از طریق تعهد سازمانی بر اساس مدل پارسونز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور واحد تهران.
بهرامی، اعظم؛ احمدی، غلامرضا؛ سعادتمند، زهره؛ عباسی، زهره (1392). بررسی شاخص‌های ارزشیابی عملکرد مدیران شهر اصفهان از دیدگاه مدیران و معلمان. فصلنامه رهیافتی نو در مدیریتآموزشی، 4(16)، 141-150.
سربازیان، رقیه (1396). ارزشیابی عملکرد یاددهی یادگیری معلمان دوره ابتدایی شهر یزد بر اساس مدل اشور. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شاهد.
شورت، ادموند (1396). روش‌شناسی مطالعات برنامه درسی؛ ترجمه محمود مهرمحمدی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
عابدینی، میمنت (1394). ارزیابی مهارت‌های زندگی دانشجویان دانشگاه مازندران با تأکید بر نقش برنامه‌های درسی. فصلنامه روان‌شناسی تربیتی، 6(10)، 12-25.
عارفی، محبوبه؛ فتحی، فرشیده؛ فتحی واجارگاه، کوروش (1397). رابطه شیوه تدریس معلمان و پرورش نگرش علمی دانش‌آموزان مدارس ابتدایی دخترانه شهر تهران. فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 15(22)، 162-173.
قادری، مصطفی؛ ریگی، عاطفه؛ سلیمی، جمال (1395). مقایسه ارزیابی عملکرد معلمان از طریق ویدئو دیتا با سایر روش‌های موجود ارزیابی عملکرد تدریس. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 13(23)، 27-39.
قلخانی، سجاد (1394). بررسی دیدگاه‌های معلمان و کارشناسان دوره ابتدایی در خصوص روش ارزشیابی عملکرد معلمان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم‌ تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی.
گیج، ان. ال. (1396). مبانی علمی هنر تدریس؛ ترجمه محمود مهرمحمدی. تهران: انتشارات مدرسه.
محمودی میمند، یوسف؛ صالحی، مسلم (1393). ارزیابی نظام جدید ارزشیابی عملکرد کارکنان آموزش‌وپرورش از دیدگاه مدیران و معلمان دوره ابتدایی ناحیه یک یزد. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرودشت.
مظاهر، عیسی (1395). ارزیابی عملکرد (تدریس) معلمان دوره دوم متوسطه شهرستان اسدآباد بر اساس الگوی ارزیابی مارزانو. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کردستان.
مهرمحمدی، محمود (1396). برنامه درسی نظرگاه‌ها، رویکردها و چشم اندازها. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
مهرمحمدی، محمود (1392). بازاندیشی فرایند یاددهی یادگیری. تهران: منادی تربیت.
نخعی، حسن (1395). تحلیل و نقد برنامه ارزیابی عملکرد معلمان دوره ابتدایی ناحیه دو زاهدان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم‌تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان.
وزارت آموزش‌وپرورش (1390). سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش. تهران: شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای عالی آموزش‌وپرورش.
وزارت آموزش‌وپرورش (1390). برنامه درسی ملی. تهران: شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای عالی آموزش‌وپرورش.
Bossche, P., Van den Ouweland, L., & Vanhoof, J. (2018). Principals and teachers' views on performance expectations for teachers. An exploratory study in Flemish secondary education. Pedagogische Studiën, 95(4), 272-292.
 
Fullan, M. (1997). The New Meaning of Educational Change: Published in 1982 by Teachers College Press.
 
Finster, M. & Milanowski, A. (2018). Teacher Perceptions of a New Performance Evaluation System and Their Influence on Practice: A Within- and Between-School Level Analysis. Education Policy Analysis Archives, 26(41), 1-48.
 
 
Furlong, C. & O’Brien, M. (2019). An Exploration of Teacher Educator Identities within an Irish Context of Reform. International Research, Policy & Practice in Teacher Education, Springer, 47-61.
 
 
Glover, A., Kettler, J., Reddy, L., & Kurz, A. (2019). Formative Assessment Approaches to Inform Teacher Practices: Key Considerations. Assessment for Effective Intervention, 44(2), 67-68.
 
Kılıç, D. (2016). An Examination of Using Self, Peer, and Teacher-Assessment in Higher Education: A Case Study in Teacher Education. Higher Education Studies, 6, 136-144.
 
Liu, Xu & Stronge, J. (2016). Chinese middle school teachers’ preferences regarding performance evaluation measures. Educational Assessment, Evaluation & Accountability, 4(12), 1-17.
 
Lilianti L, Satori D, Komariah A, Suryana A. (2018). Analysis of Teacher Professional Education Policy and its Relation to the Development of Teacher Professionalism: Advances in Social Science. Education & Humanities Research (ASSEHR), 258, 308-310.
 
Maharaj, S. (2014). Administrators’ views on teacher evaluation: Examining Ontario’s teacher performance appraisal. Canadian Journal ofEducational Administration & Policy, 152, 1-58.
Maya, İ., Kaçar, Y. (2018). School Principals’ and Teachers’ Views on Teacher Performance Evaluation, International Journal of Progressive Education, 14(5), 77-88.
Monaghan, P. (2019). The implications associated with teacher perception and understanding of the danielson framework in selected high schools in the U.S.A. The International Education & Learning, 1(1), 23-30.
Muijs, R, Sammons, K. (2018). Assessing individual lessons using a generic teacher observation instrument: how useful is the International System for Teacher Observation and Feedback (ISTOF)? ZDM Mathematics Education, 50(3), 395-406.
OECD. (2017). Reviews of Evaluation and Assessment in Education, Denmark: OECD Publishing.
Ornstein, Allan C., & Hunkins, F. (2018). Curriculum: Foundations, Principles and Issues. The United States edition: Pearson Education Limited.
Sundler, A., Lindberg, E., Nilsson, C., & Palmer, L. (2019). Qualitative thematic analysis based on descriptive phenomenology, Nursing Open, 6, 733-739. DOI:10.1002/nop2.275.
UNESCO. (2015). Education for All 2000-2015: Achevements and Challenges. Paris: UNESCO
Whinnery, S. B., Haley, K. C., Johnson, J., Mesa, J., & Whinnery, K. W. (2016). Description of a Process for Enhancing Pre-service Programs to Better Prepare General Education Teachers to Teach Students with Disabilities. 2nd Annual Educational Justice Conference, Orlando, FL.
Zais, S. (1976). Curriculum: principles and foundations. New York: Ty Crowell Co.
Zhang, F., & Ming, N. G. (2015). an Effective Model of Teacher Appraisal Evidence from Secondary Schools in Shanghai, China. Educational Management Administration & Leadership, 45(2), 196-218.