خصوصیات روان‌سنجی فرم کوتاه پرسشنامه شادکامی آکسفورد در دانشجویان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی دانشگاه الزهرا

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی دانشگاه سمنان

3 استادیار گروه روان‌شناسی بالینی دانشگاه سمنان

4 استادیار گروه مدیریت منابع انسانی و علوم رفتاری دانشگاه تهران

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی خصوصیات روان‌سنجی فرم کوتاه پرسشنامه شادکامی آکسفورد بود.به این منظور 494 نفر از دانشجویان دانشگاه‌های شهر تهران به روش نمونه‌گیری داوطلبانه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش عبارت از پرسشنامه‌ شادکامی آکسفورد، مقیاس رضایت از زندگی و پرسشنامه عزت‌نفس روزنبرگ بود. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که این ابزار، شادکامی را به عنوان سازه‌ای تک بعدی اندازه‌گیری می‌کند. ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه در کل نمونه 71/0 در نمونه دختران 71/0 و در نمونه پسران 70/0 به دست آمد که در حد قابل قبولی است. یافته‌های همبستگی پیرسون نشان داد بین نمره‌های فرم کوتاه پرسشنامه با نمره‌های فرم بلند پرسشنامه شادکامی، رضایت از زندگی  و عزت‌نفس  رابطه مثبت و معنی‌داری بود. همچنین میانگین نمره‌های شادکامی دختران به‌طور معنی‌داری بیشتر از میانگین نمره‌های شادکامی پسران بود. به‌طور کلی یافته‌های پژوهش بیانگر این است که فرم کوتاه پرسشنامه شادکامی آکسفورد در جامعه دانشجویان، ویژگی‌های روان‌سنجی قابل قبولی دارد و می‌توان از آن به عنوان ابزاری معتبر در پژوهش‌های روان‌شناختی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


-      جوکار، بهرام (1386). نقش واسطه‌ای تاب‌آوری در رابطه بین هوش هیجانی و هوش عمومی با رضایت از زندگی. روان‌شناسی معاصر،  2(2)، 3-11.

-      خوش‌کنش، ابوالقاسم و کشاورز افشار، حسین (1387). رابطه شادکامی و سلامت روانی دانشجویان. مجله اندیشه و رفتار،  2(7)، 4-52.

-      علی‌پور، احمد و نوربالا، احمدعلی (1378). بررسی مقدماتی پایایی و روایی پرسش‌نامه شادکامی آکسفورد در دانشجویان دانشگاه‌های تهران. فصلنامه اندیشه و رفتار، 5 (1 و 2)، 55- 64.

-      علی پور، احمد و آگاه هریس، مژگان (1386). اعتبار و روایی فهرست شادکامی آکسفورد در ایرانی‌ها. فصلنامه روان‌شناسی ایرانی،  3(12)، 287-298.

-      کار، آلن (1391). روان‌شناسی مثبت: علم شادمانی و نیرومندی‌های انسان؛ ترجمه حسن پاشا شریفی، جعفر نجفی زند و باقر ثنایی. تهران. انتشارات سخن.

-      مظفری، شهباز (1382). همبسته‌های روان‌شناختی شادکامی ذهنی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه شیراز.

-      مظلومی محمودآباد، سعید؛ مهری، علی و مروتی شریف‌آباد، محمدعلی (1385). ارتباط بین اعتماد به نفس و خود کارآمدی با رفتارهای بهداشتی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد. مجله مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی، 3 (2)، 111-117.

-      معتمدی شلمزاری، عبدالله؛ اژه‌ای، جواد؛ آزادفلاح، پرویز و کیامنش، علیرضا (1381). بررسی نقش حمایت اجتماعی در رضایتمندی از زندگی، سلامت عمومی و احساس تنهایی در بین سالمندان بالاتر از 60 سال. مجله روانشناسی، 6 (2)، 115-133.

-      نجفی، محمود؛ دهشیری، ‌غلامرضا؛ دبیری، سولماز؛ شیخی، منصوره و جعفری، نصرت (1391). خصوصیات روان‌سنجی نسخه فارسی پرسشنامه شادکامی آکسفورد در دانشجویان. فصلنامه اندازه‌گیری تربیتی، 3 (10) ، 55-73.

-      هادی‌نژاد، حسن و زارعی، فاطمه (1388). پایایی، اعتبار و هنجاریابی پرسشنامه شادکامی آکسفورد. فصلنامه پژوهش‌های روان‌شناختی، 12 (1و2)، 62- 77.

 

-       Argyle, M. (1987). The psychology of happiness. London: routledge.

-       Argyle, M., & Crossland, J. (1987). Dimensions of positive emotions. British Journal of Social Psychology, 26, 127-37.

-       Argyle, M., & Lu, L. (1990). The happiness of extraverts. Personality and Individual Differences, 11, 1011-17.

-       Argyle, M., Martin, M & Lu, L (1995). Testing for stress and happiness: The role of social and cognitive factors. In C.D Spielberger, & I.G. Sarason. (Eds). Stress and emotion, Washington D.C: Taylor & Francis.

-       Argyle, M., Martin, M., & Crossland, J. (1989). Happiness as a function of personality and social encounters. In J.P. Forgas & J.M. Innes (Eds), Recent advances in social psychology: An international perspective, (pp. 189-203). North Holland: Elsevier Science Publishers.

-       Bradburn, N. (1969). The structure of psychological wellbeing. Chicago: Aldine.

-       Cruise, S.M., Lewis, C.A., & Guckin, C.M. (2006). Internal consistency, reliability, and temporal stability of the Oxford happiness questionnaire short-form: Test-retest data over two weeks. Social Behavior and Personality: an international journal, 34 (2), 123-26.

-       Csikszentmihalyi, M. & Hunter, J. (2003). Happiness in everyday life: The uses of experience sampling. Journal of Happiness Studies, 4, 185-199.

-       Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95, 542-75.

-       Diener, E., Horwitz, J., & Emmons, R. A. (1985). Happiness of the very wealthy. Social Indicators Research, 16 (3), 263-274.

-       Diener, E., Suh, E.M., Lucas, R. E., & smith, H. L (1999). Subjective well-being hree decades of well – being. Psychological Bulletin, 125 (2), 276-302.

-       Dogan, T., & Cotok, N.A. (2011). Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formunun Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4 (36), 165-70.

-       Dogan, T., Sapmaz, F., & Akıncı Cotok, N. (2013). Self-criticism and happiness. Journal of Kastamonu Faculty of Education, 4 (36), 165-72.

-       Dogan, T., Tugut, N., & Golbasi, Z. (2013). The Relationship between Sexual Quality of Life, Happiness, and Satisfaction with Life in Married Turkish Women. Sexuality and Disability, 31 (3), 239-47.

-       Francis, L.J., Brown, L.B., Lester, D., & Philipchalk, R. (1998). Examination of the reliability and validity of the Oxford happiness inventory among students in the UK, USA, Australia, and Canada. Personality and Individual Differences, 24, 167-71.

-       Furnham, A., & Berwin, C.R. (1990). Personality and happiness. Personality and Individual Differences, 11, 1093-96.

-       Hills, P., & Argyle, M. (2002). The Oxford Happiness Questionnaire: A compact scale for the measurement of psychological well-being. Personality and Individual Differences, 33, 1071- 82.

-       Holder, M.D., Coleman, B., & Singh, K. (2012). Temperament and happiness in children in India. Journal of Happiness Studies, 13 (2), 261-74.

-       Holder, M.D., Coleman, B., & Wallace, J.M. (2010). Spirituality, religiousness, and happiness in children aged 8-12 years. Journal of Happiness Studies, 11 (2), 131-150.‏

-       Hooghe, M. (2012). Is sexual well-being part of subjective well-being? An empirical analysis of Belgian (Flemish) survey data using an extended well-being scale. Journal Sextioal Research, 49, 264-73.

-       Jin, B (2001). Social psychological determination of life satisfaction in order adults. Unpublished Dissertation, Indiana University.

-       Joseph, S., & Lewis, C.A. (1998). The Depression-Happiness Scale: Reliability and validity of a bipolar self-report scale. Journal of Clinical Psychology, 54, 537-44.

-       Joseph, S., Linley, P.A., Harwood, J., Lewis, C.A., & McCollam, P (2004). Rapid assessment of well-being: The Short Depression-Happiness Scale (SDHS). Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, 77, 463-78.

-       Kline, R. B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling (2 nded.). New York: The Guilford Press.

-       Kozma, A., & Stones, M.J. (1978). Some research issues and findings in the study of psychological well-being in the aged. Canadian Psychological Review, 19, 241-49.

-       Kozma, A., & Stones, M.J. (1980). The measurement of happiness: Development of the Memorial University of Newfoundland Scale of Happiness (MUNSH). Journal of Gerontology, 35, 906-12.

-       Liaghatdar, M, J., Jafari, M., Abedi, M. R., & Samiee, F. (2008). Reliability and Validity of the Oxford Happiness Inventory among University Students in Iran, the Spanish Journal of Psychology, 11 (1):310-313.

-       Linley, P.A & Joseph, S. (2004). Positive psychology in practice. New York: John Wiley & Sons.

-       Lyubomirsky, S., & Lepper, H.S. (1999). A measure of subjective happiness: Preliminary reliability and construct validation. Social Indicators Research, 46, 137-55.

-       Lyubomirsky, S., King, L., Diener, E. (2005). The benefit of frequent positive affect: does happiness lead to success? Psychological Bullid, 131, 803-55.

-       Mahon, N. E., Yarcheski, A. & Yarcheski, T. J. (2005). Happiness as related to gender and health in early adolescents. Clinical Nursing Research, 14 (2), 175-190.

-       McGreal, R., & Joseph, S. (1993). The Depression-Happiness Scale. Psychological Reports, 73, 1279-82.

-       Pavot, W., Diener, E., Colvin, C.R & Sandvik, E (1991). Further validation of the satisfaction with life scale: evidence for the cross-method convergence of well-being measures, Journal of Personality Assessment, 57 (1), 149-161.

-       Peterson, C & Seligman, M.E.P. (2004). Character strengths and virtues: A handbook and classification. New York: Oxford University Press.

-       Ruch, W., Martínez-Martí, M. L., Heintz, S., & Brouwers, S. A. (2015). Short Form of the Orientations to Happiness Questionnaire for the German-Speaking Countries. Swiss Journal of Psychology, 73 (4), 225–234.

-       Sapmaz, F., & Temizel, S. (2013). Turkish version of the Short Depression-Happiness Scale (SDHS): A validity and reliability study. Journal of Happiness & Well-Being, 1 (1), 28-33.

-       Scheier, M.F., & Carver, C.S. (1985). Optimism, coping, and health: Assessment and implications of generalized outcome expectancies. Health Psychology, 4, 219-47.

-       Schwarz, N. and Strack, F. (1991), ‘‘Evaluating one’s life: a judgement model of subjective well-being’’, in Strack, F., Argyle, M. and Schwarz, N. (Eds), Subjective Well-being: An Interdisciplinary Perspective, Pergamon Press, Oxford, pp. 27-47.

-       Seligman, M.E.P., & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology: An introduction. American Psychologist, 55, 5-14.

-       Snyder, C.R., & Lopez, S.G. (2007). Positive Psychology, New York Published by Oxford University Press, Inc.

-       Stones, M.J., Kozma, A., Hirdes, J., & Gold, D. (1996). Short Happiness and Affect Research Protocol (SHARP). Social Indicators Research, 37, 75-91.

-       Tomás-Sábado, J., Edo-Gual, M., Aradilla-Herrero, A., Sorribes López, J. V., Fernández-Najar, B., & Montes-Hidalgo, J. (2014, February). Preliminary psychometric properties of the Spanish form of the Oxford Happiness Questionnaire Short-Form (OHQ-SF). Paper presented at the 15 Congresso Virtual de Psiquiatria.com. Retrieved from http://www.researchgate.net

-       Veenhoven, R. (1991). Is happiness relative? Social Indicators Research, 24, 1-34.

-       Weaver, R. D., & Habibov, N. N. (2010). Are Canadian Adolescents Happy? A Gender-Based Analysis of a Nationally Representative Survey. Online Submission, 7 (4), 37-52.‏

-       Zung, W.W. (1965). A self-rating depression scale. Archives of general psychiatry, 12 (1), 63-70.