بررسی ساختار عاملی جهت‌گیری‌های هدفی پیشرفت دانشجویان با تأکید بر جهت‌گیری دینی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمی گروه علوم تربیتی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

هدف این پژوهش رواسازی مقیاس جهت‌گیری‌های هدفی پیشرفت دانشجویان با تأکید بر جهت‌گیری‌های دینی است. جامعه پژوهشی شامل دانشجویان کارشناسی دانشگاه فردوسی مشهد است. نمونه شامل 335 دانشجوی کارشناسی از رشته‌های مختلف بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری سهمیه‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه اهداف پیشرفت میدگلی و همکاران و خرده مقیاس جهت‌گیری هدفی دینی محقق ساخته استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها، از ضریب آلفای کرانباخ، تحلیل عاملی تأییدی و تحلیل واریانس چندمتغیری استفاده شد. همسانی درونی مقیاس کلی اهداف پیشرفت و خرده آزمون‌های تبحری، عملکردی رویکردی، عملکردی اجتنابی و دینی با استفاده از آلفای کرانباخ به ترتیب (89/0، 89/0، 82/0، 79/0 و 92/0) محاسبه شد. ساختار عاملی مؤلفه‌های اهداف پیشرفت در نمونه انتخابی به روش تحلیل عاملی تأیید شد. در مجموع چهار عامل اهداف پیشرفت، 05/62 درصد واریانس اهداف پیشرفت تحصیلی دانشجویان را تبیین کردند. همچنین نتایج نشان داد که میزان جهت‌گیری عملکردی- رویکردی و عملکردی- اجتنابی و نیز جهت‌گیری دینی دانشجویان دختر بالاتر از همتایان پسر آنهاست. 

کلیدواژه‌ها


-     آذربایجانی، مسعود (1382). تهیه و ساخت آزمون جهت‌گیری مذهبی با تکیه بر اسلام. قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه.

-     اعرافی، علیرضا (1376). اهداف تربیت از دیدگاه اسلام. تهران: انتشارات سمت.

-     تجری، اعظم ؛ کارشکی، حسین و عبدخدائی، محمدسعید (1390). جهت‌گیری هدفی و خودتنظیمی دانشجویان شهر مشهد: نقش ماهیت تکلیف و جنسیت. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 62 (105-122).

-     جعفری، علیرضا (1388). بررسی رابطه جهت‌گیری مذهبی (درونی – برونی) با شیوه‌های مقابله با استرس در دانشجویان. علوم رفتاری، 1 (1)، 91-114.

-     کارشکی، حسین (1387). نقش اهداف پیشرفت در مؤلفه‌های یادگیری خودتنظیمی. تازه‌های علوم شناختی. 10 (3)، 13-21.

-     کلاین، پل (1381). راهنمای آسان تحلیل عاملی. ترجمه سید جلال صدرالسادات و اصغر مینایی. تهران: انتشارات سمت.

-     مختاری، عباس (1379). رابطه جهت‌گیری‌های مذهبی (درونی - برونی) با میزان تنیدگی در دانشجویان دانشگاه تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس.

-     لواسانی، مسعود، حجازی، الهه و خضری آذر، هیمن (1391). نقش خودکارآمدی، ارزش تکلیف، اهداف پیشرفت و درگیری شناختی در پیشرفت ریاضی: آزمون مدل علی. نوآوری‌های آموزشی، 11 (41):7-28.

-     هاشمی، زهرا و جوکار، بهرام (1389). بررسی رابطه جهت‌گیری‌های مذهبی اسلامی با ابعاد هویت. دانشور رفتار، روان شناسی بالینی و شخصیت. 1 (40)، 59-74.

-     هومن، حیدر علی (1384). مدل‌یابی معادلات ساختاری با کاربرد نرم‌افزار لیزرل. تهران: انتشارات سمت.

 

-     Ames, C. (1992). Classroom: Goals, structure and motivation. Journal of Educational Psychology, 84, 261-271.

-     Ames, C. & Archer, J. (1988). Achievement goals in classroom: students learning strategies and motivation processes. Journal of Educational Psychology, 80, 260-267.

-     Dweck, C. S (2000). Self-theories: Their role in motivation, Personality and Development. Philadelphia: Psychology Press.

-     Dweck, C. S. & Leggett, E. L. (1988). A social-cognitive approach to motivation and personality. Psychological Review, 95, 256-273.

-     Elliot, A. J. (1997). Integrating “classic” and “contemporary” approaches to achievement motivation: A hierarchical model of approach and avoidance achievement motivation. In P. Pintrich & M. Maehr (Eds.), Advances in motivation and achievement(vol. 10, pp. 143–179). Greenwich, CT: JAI Press.

-     Elliot, A. J. (2006).The hierarchical model of approach-avoidance motivation. Motivation and Emotion, 30, 2, 111-116.

-     Elliot, A., Murayama, J. K. & Pekrun, E. (2011). A 3x2 Achievement Goal. Journal of Educational Psychology, 101, 632-648.

-     Elliott, E. S. & Church, M (1997). A hierarchical model of approach and avoidance achievement motivation. Journal of Personality and Social Psychology, 72, 218-232.

-     Elliott, ES. & Dweck, CS. (1988). Goals: An approach to motivation and achievement. Journal of Personality and Social Psychology, 54, 5-12.

-     Elliot A. J, & Fonseca, D. & Moller, A. C. (2006). A social-cgnitive model of achievement motivation and the 2×2 achievement goals framework. Journal of Personality and Social Psychology, 99, 4, 666-679.

-     Elliot, A. J., Gable, S. L., & Mapes, R. R. (2006). Approach and avoidance motivation in the social domain. Personality and Social Psychology Bulletin, 32, 378–391.

-     Elliot, A. J., & Thrash, T. M. (2001). Achievement goals and the hierarchical model of chievement motivation. Educational Psychology Review, 12, 139–156.

-     Elliot, A. J., & Thrash, T. M. (2002). Approach-avoidance motivation in personality: Approach and avoidance temperaments and goals. Journal of Personality and Social Psychology, 82, 804–818.

-     Midgley, C., Kaplan, A. & Middleton, M. Maehr, M. L. Urdan, T. Anderman L. H. Anderman, E. and Roeser, R. (1998). The development and validation of scales assessing students achievement goal orientations. Contemporary Educational Psychology, 23, 113-131.

-     Murayama, K. & Elliot, A. J. (2009). The Joint Influence of Personal achievement Goals and Classroom Goal Structures on Achievement-Relevant Outcomes. Journal of Educational Psychology, Vol. 101, No. 2, 432–447.

-     Nicholls, J. G. (1984). Achievement motivation: Conceptions of ability, subjective experiences, task choice, and performance. Psychological Review, 91, 328-346.

-     Pintrich, P. R. (2000). The role of goal orientation in self- regulating learning. In Boekarts, M. Pintrich, P. R. & Zeinder, M. (ed). Handbook of self regulation. Academic Press. San Diego, CA. pp 451-502.

-     Pintrich, P. R. (2004). A conceptual framework for assessing motivation and self-regulating learning in colledge students.. Educational Psychology Review, 16, 4, 385-407.

-     Pintrich, P. R. & Schunk, D. H. (1996). Motivation in education: Theory, research, and applications. Englewood Cliffc, NJ: Merrill.