بررسی الزامات تأمین و تنوع‌بخشی منابع مالی دانشگاه‌های دولتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی سبزوار- معاونت آموزش- آموزش دانشکده بهداشت

2 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه مازندران

3 استاد گروه علوم تربیتی دانشگاه مازندران

4 استاد گروه علوم تربیتی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

تحقیق حاضر با هدف بررسی الزامات تأمین و تنوع‌بخشی منابع مالی دانشگاه‌های دولتی به روش توصیفی- پیمایشی اجرا شد. جامعه آماری پژوهش 157 نفر از صاحب‌نظران آموزش عالی و دست‌اندرکاران دانشگاه‌های دولتی بودند که 112 نفر از آنها به روش تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه محقق‌ساخته مشتمل بر 78 گویه بود. روایی محتوایی پرسشنامه توسط صاحب‌نظران و روایی سازه آن با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی سنجیده شد. میزان پایایی پرسشنامه با آزمون آلفای کرونباخ 97/0 محاسبه شد. برای تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و آمار استنباطی (t تک‌نمونه‌ای و آزمون فریدمن) استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که از دیدگاه پاسخ‌دهندگان، برای تأمین و تنوع‌بخشی منابع مالی دانشگاه‌های دولتی، تمامی الزامات از اهمیت بالا برخوردارند. همچنین نتایج نشان داد در سطح کلان، الزامات سیاست‌گذاری- راهبردی دارای بیشترین اهمیت و الزامات مالی- اقتصادی دارای کمترین اهمیت هستند. در سطح خرد نیز الزامات انگیزشی و الزامات ساختاری به ترتیب از بیشترین و کمترین اهمیت برخوردارند. با عنایت به اینکه الزامات تدوین شده، از پیش‌بایست‌های تأمین و تنوع‌بخشی مالی دانشگاه‌ها است، مسئولان و دست‌اندرکاران دانشگاهی باید در برنامه‌ریزی‌های خود برای کسب درآمد، آنها را مطمح نظر قرار دهند.

کلیدواژه‌ها


انتظاری، یعقوب (1390). ارائه الگویی برای تأمین مالی دانشگاه‌های دولتی. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 60، 17-36.

انتظاری، یعقوب؛ نادری، ابوالقاسم و محجوب عشرت‌آبادی، حسن (1391). تصمیم‌گیری‌های استراتژیک مالی در آموزش عالی؛ بررسی سازوکارهای تخصیص منابع مالی در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی. فصلنامه مطالعات منابع انسانی، 2 (7)، 75-98.

جمشیدی، لاله (1391). الزامات کلان و خرد توسعه خصوصی‌سازی آموزش عالی در ایران: ارائه یک الگو. رساله دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه تربیت معلم تهران. 

روشن، احمدرضا (1391).چند پیشنهاد برای افزایش منابع مالی دانشگاه‌ها‌ی دولتی. روزنامه دنیای اقتصاد(12/09/1391).

روشن، احمدرضا (۱۳۹۲). رهیافت‌هایی برای تأمین ‌مالی دانشگاه‌های دولتی. ششمین کنفرانس توسعه نظام مالی در ایران. تهران: گروه مالی و سرمایه‌گذاری مرکز مطالعات دانشگاه صنعتی شریف، 26-1.

سیاست‌های کلی علم و فناوری (1393). مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی.

عباسی اسفنجانی، حسین و فروزنده دهکردی، لطف‌اله (1394). طراحی مدل جامع تجاری‌سازی تحقیقات دانشگاهی با رویکرد دلفی. پژوهشنامه بازرگانی، 19 (75)، 139-170.

قارون، معصومه (1392). معرفی الگوی برآورد منابع مالی مورد نیاز برای اهداف کلان بخش علوم، تحقیقات و فناوری از محل منابع عمومی. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 67، 1 -19.

قورچیان، نادرقلی و حیدری کرد زنگنه، غلامرضا (1387). ارائه مدلی جهت ارتقاء و توسعه خصوصی‌سازی در ایران. پژوهشنامه اقتصادی، 8 (3)، 219 – 257.

نوروزی، خلیل؛ آزادی احمد‌آبادی، جواد؛ جوادی، مجتبی؛ اکبرزاده، معین و اکبرزاده، امین (1393). تأمین مالی خیّرانه دانشگاه‌ها: شناسایی الزامات و کژ کارکردها (مطالعه موردی دانشگاه امام صادق (ع)). تحقیقات مالی اسلامی، 4 (7)، 167 – 196.

هاشم‌زاده، شهرام (1388). بررسی تأثیر تجاری‌سازی تحقیقات دانشگاهی بر تنوع‌بخشی منابع مالی دانشگاه‌ها و دانشکده‌های صنعتی کشور. پایان‌نامه دکتری، دانشگاه شهید بهشتی تهران.

یوسفی، امید‌علی (1389). مطالعه تطبیقی شیوه‌های تأمین مالی بخش آموزش عالی در کشورهای ایران، ژاپن و آلمان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی. 

Aghion, P.; Dewatripont, M.; Hoxby, C.; Mas-Colell, A. & Sapir, A. (2008). Higher aspirations: An agenda for reforming European universities. Brussels: Bruegel Blueprint 5.

Diris, R. & Ooghe, E. (2015). The economics of financing higher education. Available at: http://ssrn.com/abstract=2676524.

Estermann, T. (2010). European Universities Diversifying Income Streams. Towards financially sustainable universities II: Diversifying income streams. University of Bologna 13-14.

Estermann, T. & Pruvot, E. B. (2011). Financially Sustainable Universities II, European universities diversifying income streams. Brussels. [Online] Available: http://www.eua.be/Pubs/Financially_Sustainable_Universities_II.pdf

European University Association (2008). Financially sustainable universities: towards full costing in European universities. pp 66-69.

European University Association (2013). Designing strategies for efficient funding of higher education in Europe. Available at: www.eua.be

Gebreyes, F. M) .2012). Revenue generation strategies in Sub-Saharan African University. Available at: http://doc.utwente.nl/83678/1/A_Paper_Presented_at_ASTU’s_International _conferene_.pdf.

Johansson, M.; Jacob, M. & Hellström, T. (2005). The strength of strong ties: University spin-offs and the significance of historical relations. Journal of Technology Transfer. 271-286.

Jongbloed, B. & Koelman, J. (2000).Vouchers for Higher Education? A Survey of the Literature, Study commissioned by the Hong Kong University Grants Committee, Enscheda. CHEPS.

 Lin, W. (2010). Nonprofit revenue diversification and organizational performance: an empirical study of New Jersey human services and community improvement organizations. A dissertation submitted to the Graduate School – Newark. Rutgers, the State University of New Jersey.

Magara, E. (2009). Financing a Public University: Strategic Directions for Makerere University in Uganda. JHEA/RESA, 7 (3).

Miroiu, A.; Murgescu, B. & Țeca, M. (2014). Annual Public Report: Higher education funding and necessary improvement actions. National Higher Education Funding Council.

Riechi, A. R. O.  (2012). Revenue Diversification in Kenya’s Public Universities and Imply cations for Efficiency and Equity: an Analysis of Educational Finance in the African Context.  Kenyatta University.  Available at:  http://ir-library.ku.ac.ke/handle/123456789/2382.

Salmi, J. & Hauptman, A. M. (2006). Innovations in Tertiary Education Financing: A Comparative Evaluation of Allocation Mechanisms. Washington: world Bank.

Slantcheva-Drust, S. (2010). Private Higher Education in Bulgaria: Making a Difference. Kinser, K. et al (Eds). The Global Growth of Private Higher Education. pp 37-50, Wiley Periodicals.

Sullivan, A. & Steven. M. (2003). Economics: Principles in action. Upper Saddle River, New Jersey 07458: Pearson Prentice Hall. P. 273. ISBN 0-13-063085-3.

Waweru, K. M.; Sewale, A.; Guyo, S. H. & Shano, M. D. (2011). Financing of higher education in Africa: A case of Ethiopia public universities revenue diversification strategies. International Journal of Business and Public Management. 1 (1), 15-21.

Yale University Financial Report (2015).  Available at: www.yale.edu/fr13-14.

Yongfan, X. (2012). The Study on University Financial Management under Knowledge Economy. Physics Procedia, 33, 1914 –1919