تأثیر ارزشیابی توصیفی بر پیشرفت تحصیلی و نگرش نسبت به مدرسه در دانش‌آموزان دوره ابتدایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه تبریز

2 دانشیار دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر ارزشیابی توصیفی بر پیشرفت تحصیلی و نگرش نسبت به مدرسه در دانش‌آموزان پایه چهارم ابتدایی شهرستان پیرانشهر صورت پذیرفته است. روش پژوهش، شبه تجربی است و جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پایه چهارم ابتدایی شهرستان پیرانشهر بوده که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای 132 نفر به عنوان نمونه پژوهش (44 نفر گروه آزمایشی و 88 نفر گروه کنترل) انتخاب گردید. ابزارهای جمع‌آوری اطلاعات، آزمون محقق ساخته پیشرفت تحصیلی و پرسشنامه استاندارد کیفیت زندگی در مدرسه می‌باشد که روایی و پایایی هر دو ابزار مورد تایید قرار گرفته است. برای تجزیه وتحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل واریانس چند متغیره (MANOVA) استفاده شده است. عمده ترین نتایج بیانگر آن است که بین پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان مشمول طرح ارزشیابی توصیفی و دانش‌آموزان عادی تفاوت معنی‌داری وجود دارد و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان این طرح بیش از دانش‌آموزان مدارس عادی بوده در ضمن نگرش نسبت به مدرسه در بین دوگروه تفاوت معنی‌داری داشته، بدین صورت که دانش‌آموزان مشمول طرح ارزشیابی توصیفی نگرش مطلوب‌تری نسبت به مدرسه داشته‌اند. 

کلیدواژه‌ها


-     امیری، طاهره (1385). بررسی میزان اثر بخشی طرح ارزشیابی توصیفی در پایه‌های اول، دوم و سوم ابتدایی و مقایسه آن با ارزشیابی کمی در استان چهار محال بختیاری در سال تحصیلی 85- 1384. سازمان آموزش و پرورش استان چهار محال بختیاری.

-     بازرگان، عباس (1389). ارزشیابی آموزشی. تهران: سمت.

-     بنی اسدی، حسین (1384). آشنایی با طرح­ارزشیابی­توصیفی. تهران: آزمون نوین.

-   پاشا شریفی، حسن، خوش خلق، ایرج (1385). ارزشیابی اجرای آزمایش ارزشیابی توصیفی در مدارس ابتدایی برخی از مناطق کشور 85-1384. فصلنامۀ تعلیم و تربیت، شماره 22، صص 147-117.

-     تلخابی، محمود (1384). بازاندیشی در فرایند آموزش، تهران: آییژ.

-     جعفری، ناصر (1381). شیوه‌های ارزشیابی مستمر از دانش‌آموزان. تهران: چاپار فرزانگان.

-     حسنی، محمد (1382). طرح ارزشیابی توصیفی: اهداف، اصول، راهکارها. تهران: کاوش هنر.

-     حسنی، محمد (1387). راهنمای اجرای ارزشیابی کیفی- توصیفی در کلاس درس، تهران: عابد.

-     حقیقی، فهیمه السادات (1384). نقش ارزشیابی مستمر (توصیفی) در تعمیق و یادگیری دانش‌آموزان در پایۀ دوّم مقطع ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی 84-1383. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور تهران مرکز.

-     داودی، رسول، تشکرالهی، محبوبه (1390). مقایسه روش‌های ارزشیابی توصیفی و سنتی بر اساس استانداردهای چهارگانه ارزشیابی از دیدگاه معلمان مدارس ابتدایی شهر تهران. فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، شماره 4، صص 35-25.

-     راگ، ادوارد کنراد (1384). سنجش و یادگیری در دبستان. ترجمه علی رضا کیامنش و کامران گنجی، تهران: انتشارات رشد.

-     رزم آرا، صمد (1385). مطالعه نقش ارزشیابی توصیفی در کاهش اضطراب و ارتقا پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان مدارس پسرانه و دخترانه پایه دوم ابتدایی شهر تهران در سال 85-1384. پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه پیام نور تهران مرکز.

-     رستگار، طاهره (1382). ارزشیابی در خدمت آموزش. تهران: منادی تربیت.

-     رضایی، اکبر، سیف، علی اکبر (1386). تأثیر ارزشیابی توصیفی بر ویژگی‌های شناختی، عاطفی و روانی- حرکتی دانش‌آموزان، فصلنامه نوآوری‌های آموزشی. شماره 18، صص 40-11.

-     زارعی، اقبال (1388). تأثیر ارزشیابی توصیفی بر خلاقیت و مشارکت یادگیری و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر و پسر پایه سوم دبستان در شهر بندرعباس. فصلنامه علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، شماره 2، صص 92-79.

-     سرمد، زهره و بازرگان، عباس و حجازی، الهه (1376). روش­های تحقیق در علوم رفتاری. تهران: آگاه.

-     شعبانی، حسن (1386). روش‌ها و فنون تدریس و مهارت‌های آموزشی و پرورشی. تهران: سمت.

-     فتح‌آبادی، جلیل (1385). بررسی تأثیر ارزشیابی توصیفی- کیفی در تحقق هدف‌های شناختی، عاطفی و روانی- حرکتی دوره ابتدایی در استان مرکزی. سازمان آموزش و پرورش استان مرکزی.

-     فراهانی، مهدی (1383). مقدمه‌ای بر ارزشیابی کیفی آموخته‌های فراگیران. تهران: منادی تربیت.

-     فونتانا، دیوید (1384). کنترل کلاس. ترجمه ساده حمزه، تهران: رشد.

-     کاظمی، یحیی و حسنی، محمد (1381). راهنمای ­ارزشیابی ­توصیفی- کیفی: در پایه­ی اوّل ابتدایی. تهران: دفتر ارزشیابی تحصیلی تربیتی.

-     کریمی، عبدالعظیم (1386)، نگاهی به جایگاه و روند عملکرد دانش‌آموزان ایران در مطالعات تیمز و پرلز. تهران: وزارت آموزش و پرورش.

-     کلهر، منوچهر (1384). بررسی میزان تحقق اهداف طرح ارزشیابی توصیفی در استان قزوین. سازمان آموزش و پرورش استان قزوین.

-     ماهر، فرهاد؛ آقایی، اصغر؛ برجعلی، احمد و روحانی، عباس (1386). ارزشیابی توصیفی با نظام سنتی بر اساس جو کلاس، ویژگی‌های عاطفی و میزان خلاقیت دانش‌آموزان ابتدایی. فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، شماره 14، صص 92-71.

-     مرتضایی‌نژاد، عصمت (1384). بررسی نگرش معلمین و والدین در ارتباط با اثربخشی طرح ارزشیابی توصیفی در مدارس ابتدایی پایه اوّل و دوّم شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.

-     مهرمحمدی، محمود (1387). بازاندیشی فرایند یاددهی-یادگیری. تهران: سمت.

 

-     Azam, S, Iqbal, H (2006). Use of portfolio for assessing practice teaching of prospective science teachers. International education research conference Adelaide, Australia.

-     Barker, PH (2005). Assessment and achievement: wheres the learing? Key skills Journal, 1, 1-6.

-     Baroudi, Z (2007). Formative assessment: Definition, elements and role in instructional practice. Postgraduate Journal of Education Research, 8 (1) , 37-48

-     Benjamin, L (2001). Portfolio assessment: Benefits, issues of implementation, and reflaction on its use. Assessment Updat, 13, 6-7.

-     Berry, R (2005). Entwininy food book, self, and peer assessment. Academic Exchange quarterly, 9,225-230.

-     Black, P, wiliam, D (1998). Inside the black box: Raising the standards through classroom assessment. Phi Delta Kappan, 80 (2), 139-148.

-     Bryant, S, Timmins, A. (2002). Portfolio assessment: Instructional guide using portfolio assessment to enhance student learning. Hong Kong: The Hong Kong Institute of Education.

-     Clark, I (2008). Assessment is for learning: Formative assessment and positive learning interactions. Florida Journal of Educational Administration &Policy, 2, 1-16.

-     Clay, V (2008). Girls like school better than boys? Gender differences in perceptions of quality of school life. University of Newcastle: AARE.

-     Griffith, L, Bailey, L, Timms, T (2008). The role of interim formative assessment in student achievrment. Univeresity of Combridg: IAEA.

-     Mcdonald, B, Boud, D (2003). The impact of self-assessment on achievement: The effect of self-assessment training on performance in external examination. Assessment in Education, 10 (2) , 209-220

-     Mestry, R, Schmidt, M (2010). Portfolio assessment as a tool for promoting profession development of principals: A South African perspective. Education and urban society. 10, 1-22.

-     Nicholos, P, Meyers, J, Burling, K (2008). What is a formative assessment? Education Measurement, 5, 1-2.

-     Payne D. A (2003). Applied educational assessment. Belmont: Wadasworth.

-     Pellegrino, J, Chudowsky, N, Glaser, R (2001). Knowing what students know: The Science and Design of educational assessment. Washington, Dc: National Academy Press.

-     Shepard, L. A. (2000). The role of assessment in learning culture. Education Researcher, 29, 4-14.

-     Stiggins, R (2005). From formative assessment to assessment for learning: A path to success in standards-based schools. Phidelta kappan, 87,324-332.

Tasdemir, M, Tasdemir, A, Yildirim, K (2009). Influnce of portfolio evaluation in cooperative learning on student success. Journal of Theory and Practice in Eucation, 5, 53-