ارزیابی کارکرد افتراقی جنسیتی سئوال‌های آزمون ریاضی با استفاده از دو روش مانتل– هنزل و نظریه سئوال- پاسخ

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری سنجش و اندازه‌گیری دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناس سازمان سنجش آموزش کشور

چکیده

آزمون‌ها می‌بایست برای تمام افراد جامعه از هر جنس، نژاد، سن، موقعیت اجتماعی و اقتصادی عادلانه باشد. بر این اساس ارزیابی وجود سوگیری و کارکرد افتراقی در سئوال‌های آزمون‌ها بسیار حائز اهمیـت است. در مطالعه حاضر کارکرد افتراقی جنسیتی با استفاده از روش مانتل - هنزل و روش مبتنی بر نظریه سئوال- پاسخ مورد بررسی قرار گرفته است. در ابتدا مبانی نظری و روش‌های ارزیابی کارکرد افتراقی معرفی شده ‌است و در ادامه به منظور ارائه نمونه عملی، پاسخ‌های یک نمونه تصافی طبقه‌ای4000 نفری مشتمل بر 2200 آزمودنی مرد و 1800 زن به 55 سئوال آزمون ریاضی کنکور سراسری مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج تحلیل بیانگر آن است که سئوال‌های آزمون دارای کارکرد افتراقی است. در بررسی کارکرد افتراقی با استفاده از روش مانتل هنزل 23 سئوال دارای شاخص مانتل هنزل معنادار بودند. بر اساس رویکرد سئوال - پاسخ نیز 9 سئوال دارای کارکرد افتراقی جنسیتی بودند که همگی به نفع دختران بودند. سئوال‌های دارای کارکرد افتراقی به نفع دختران بیشتر در حوزه محتوایی توابع و معادلات و سئوال‌های دارای کارکرد افتراقی به نفع پسران بیشتر در حوزه محتوایی مثلثات، هندسه و احتمال هستند.

کلیدواژه‌ها


-     امبرتسون، سوزان ای و رایس، استیون پی (2000). نظریه‌های جدید روانسنجی برای روانشناسان (IRT). ترجمه: دکتر حسن پاشا شریفی، دکتر ولیالـله فرزاد، مجتبی حبیبی عسگرآباد و بلال ایزانلو (1388). تهران: انتشارات رشد.

-     همبلتون، رونالد ک، سوامینانان، اچ و راجرز، جین. (1991). مبانی نظریه پرسش- پاسخ. ترجمه: دکتر محمدرضا فلسفینژاد (1389). تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.

 

 

-     Abedalaziz, Nabeel. (2010). A gender - related differential item functioning of mathematics test item. The International Journal of Educational and Psychological Assessment, 5,101-116.

-     Ahmadi, Alireza. (2008). Differential Item Functioning in High-stakes Tests: the Effect of Gender and Field of Study. Doctoral dissertation, University of Isfahan, Faculty of Foreign Languages, Department of English.

-     Baghi, Heibatollah & Ferrara, Steven. (1989). A comparison of IRT, Delta Plot and Mantel- Haenszel techniques for detecting differential item functioning across subpopulations in the Maryland test of citizenship skills. Paper presented at the annual meeting of the American Educational Research Association. San Francisco, CA: March 27-31 (Eric database, Report: ED324364).

-     Conoley, C. Adele (2003). Differential item functioning in the Peabody picture vocabulary test - third edition: partial correlation versus expert judgment. Doctoral dissertation. Texas A&M University.

-     Dorans, Neil J. & Holland,Paul W. (1992). DIF Detection and Description: Maentel - Haenszel and Standardization. Paper presented at the Educational Testing Service/AFHRL Conference (Princeton. NJ. October)

-     Driana, Elin. (2007). Gender item functioning on a ninth- grade mathematics proficiency test in Appalachian Ohio. Doctoral dissertation, Ohio University, Ohio.

-     Duncan, Cromwell, Susan. (2006). improving the prediction of differential item functioning: A comparison of the use of an effect size for logistic regression DIF and Mantel- Haenszel DIF methods. Doctoral dissertation, Texas A&M University.

-     Durand, Jeffrey & Park, Siwo. (2006). A Study of Gender and Academic Major - Based Differential Item Functioning (DIF) In KEPT 2006, Mexico.

-     Eng, L. S., & Hoe, L. S. (2005). Detecting Differential Item Functioning (DIF) in Standardized Multiple-Choice Test: An Application of Item Response Theory (IRT). [ONLINE] Available at:http://www.ipbl.edu.my/inter/penyelidikan/seminarpapers/2005/linguitm. pdf.

-     Hambleton, R., & Rodgers, J. (1995). Item bias review. Practical Assessment, Research, and valuation, 4(6). Retrieved November 18, 2006, from http://PAREonline. Net/getvn. asp?v=4&n=6

-     Hambleton، R. K. (1989). Principles and selected applications of item response theory. In R. L. Linn (Ed.)، Educational measurement (3rd ed.، pp. 147-200). New York NY: American Council on Education & Macmillan Publishing.

-     Landis, J. R. , Koch, G. G. (1977). The measurement of observer agreement for categorical data. Biometrics 33:159-174.

-     Näsström, Gunilla. (2003). Differential item functioning for items in the Swedish National test in mathematics, course B. Paper presented at the Pre-ICME Conference in Växjö.

-     O'Neal, Marcia R. (1991). A Comparison of Method for Detecting Item Bias. Paper presented at the annual meeting of the Mid- South Educational Research Association (20th, Lexington, KY, November 12-15.

-     Oshima, T. C. and Morris, S. B. (2008), Raju's Differential Functioning of Items and Tests (DFIT). Educational Measurement: Issues and Practice, 27: 43–50. doi: 10. 1111/j. 1745-3992. 2008. 00127.

-     Rousseau, M. , Bertrand, R. , & Boiteau, N. (2004). Impact of missing data on robustness of DIF IRT-based and Non-IRT-based methods. Paper presented at the 2004 AERA annual meeting.

-     Shultz, S. Kenneth & Whitney, David. (2005). Measurement Theory in Action. Case Studies and Exercises. Sage publication.

-     Willingham, W. W. & Cole, N. S; (1997). Gender and fair asssessment. New Jersey, U. S. A: Lawrence Erbaum associate

-     Zumbo, B. D. (1999). A handbook on the theory and methods of differential item functioning (DIF): Logistic regression modeling as a unitary framework for binary and Likert-like (ordinal) item scores. Ottawa, Canada: Directorate of Human Resources Research and Evaluation.

-     Zwick, Rebecca (2012). A Review of ETS Differential Item Functioning Assessment Procedures: Flagging Rules, Minimum Sample Size Requirements, and Criterion Refinement. [ONLINE] Available at: http://www. ets.org/Media/Research/pdf/RR-12-08. pdf.