نقش مهارت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات در عملکرد آموزشی و پژوهشی اعضای هیئت علمی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

2 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

چکیده

هدف از انجام این پژوهش، پاسخ به چگونگی کاربست فاوا در فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی در جهت ارتقای کیفیت آموزش عالی بر اساس بهبود عملکرد اعضای هیئت علمی بوده است. همچنین نقش ویژگی‌های فردی و علمی اعضای هیئت علمی را در میزان استفاده آنها از فاوا در دانشگاه‌های دولتی شهر تبریز، بررسی می‌کند. پژوهش حاضر برحسب هدف، کاربردی و برحسب نحوه گردآوری داده‌ها، توصیفی است. جامعة آماری پژوهش اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های تبریز، شهید مدنی آذربایجان و دانشگاه پیام نور تبریز به تعداد 1092 نفر است. نمونه‌گیری به شیوه تصادفی طبقه‌ای بود و 195 پرسشنامه سالم گردآوری شد. به منظور گردآوری اطلاعات مورد نیاز از سه نوع پرسشنامه محقق‌ساخته شامل: میزان استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات؛ پرسشنامه عملکرد آموزشی و پرسشنامه عملکرد پژوهشی اعضای هیئت علمی استفاده شد که پایایی آنها بر اساس آلفای کرونباخ به ترتیب 90/.، 92/. و 74/. است. نتایج تحقیق نشان داد که میزان استفاده استادان از فاوا پایین‌تر از حد متوسط است همچنین میزان استفاده از فاوا پیش‌بینی کننده عملکرد آموزشی و پژوهشی اعضای هیئت علمی است. به‌علاوه میزان استفاده استادان از فاوا بر اساس رشته تحصیلی، مرتبه علمی، سن و سابقه تدریس استادان تفاوت معنی‌داری دارد. 

کلیدواژه‌ها


آقاکثیری، زهره و زمانی، بی‌بی‌عشرت (1392). زمینه‌یابی ادراک تلفیق فناوری آموزشی در فعالیت‌های علمی -آموزشی و پژوهشی دانشجویان دانشکده‌های علوم تربیتی و روان‌شناسی، علوم و فنی – مهندسی دانشگاه اصفهان. رویکردهای نوین آموزشی. 8 (17)، 105- 128.

اخوتی، مریم (1377). بررسی وضعیت استفاده از اینترنت توسط اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران، تهران، شهید بهشتی. پایان‌نامة کارشناسی ارشد. دانشگاه علوم پزشکی ایران.

انصاری، مریم (1382). آثار اجتماعی- اقتصادی فناوری اطلاعات و ارتباطات بر آموزش. مجری طرح: موسسه روشنگران اندیشه. کارفرما: شورای عالی اطلاع‌رسانی. برگرفته از سایت: www.roshand.com

بازرگان، عباس؛حسینیشاوون، امین و مهدیون، روح‌اله (1391).رابطة میزان استفاده از فناوری اطلاعات به‏وسیلة اعضای هیئت علمی با عملکرد آموزشی آنان در دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران. نشریه تحقیقات کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاهی، 46 (60)، 13-30.

بیگلری، الهام و آگهی، حسین (1389). بررسی عوامل مؤثر بر کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات از سوی اعضای هیئت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه، پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 26 (1)، 29-44.

پورآتشی، مهتاب و مختارنیا، محمد (1387). بررسی نظرات اعضای هیئت علمی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران پیرامون موانع استفاده از فناوری اطلاعات. علوم کشاورزی ایران، ویژه اقتصاد و توسعه کشاورزی، 18 (39)،  197 – 205.

حکیمی، رضا (1375). تعیین میزان استفاده از تکنولوژی اطلاعات موجود در کتابخانه‌های مرکزی دانشگاهی شهر زاهدان در امر آموزش و پژوهش. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه زاهدان.

رمضان کیایی، معصومه (1385). بررسی میزان بهره‌گیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات در فعالیت‌های یاددهی- یادگیری و ارتباط آن با میزان یادگیری دانشجویان علوم پزشکی غرب استان مازندران در سال تحصیلی 85-1384. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی.

سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس و حجازی، الهه (1393). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. تهران: انتشارات آگاه.

سلیمانی، شیلا؛ موسوی، سیدیعقوب و پریرخ، مهری (1390). رابطه بین میزان استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات با عملکرد آموزشی و پژوهشی اعضای هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 87-88. فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران. 26 (4)، 781- 801.

شریفی، اصغر؛ محمدداودی، امیرحسین و اسلامیه، فاطمه (1391). رابطه میزان استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات با عملکرد دبیران در فرآیند یاددهی و یادگیری. فصلنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی. 2 (4)، 145-167.

معصومی، داود؛ مهدیون، روح‌اله و معصومی، بتول (1394). کاربست فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش معلمان با رویکرد فرا ترکیب‌گرا. فصلنامه آموزش و توسعه منابع انسانی. 2 (7)، 27-51.

مهرمحمدی، محمود (1383). بازاندیشی مفهوم و مدلول انقلاب آموزشی در عصر اطلاعات و ارتباطات، برنامه درسی در عصر فناوری اطلاعات و ارتباطات، تهران، نشر آییژ.

نامی، کلثوم؛ بازرگان، عباس و نادری، ابوالقاسم (1393). رابطه استفاده اعضای هیئت علمی از فناوری اطلاعات و ارتباطات و کیفیت تدریس آنان. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 71، 1- 18.

 

 

Abernathy, Donna. J. (2005). ICT for Distande Education. Dissertation Abstracts International, 54 (11), 456-A.

Addis, A.; Strudler, N. & Grove, K. (2010). Online vs. face-to-face learning in teacher education: Some significant differences. Paper presented at the Annual Meeting for the International Society for Technology in Education, Denver, CO.

Adedokun-Shittu, Nafisat Afolake & Kehinde Shittu, Abdul Jaleel (2015). Assessing the impacts of ICT deployment in teaching and learning in higher education, Journal of Applied Research in Higher Education, 7 (2),180 – 193.

Adeyemo, Sunday; A. (2010). The Impact of Information and Communication Technology (ICT) on Teaching and Learning of Physics, International Journal of Educational Research and Technology, 1 (2), 48- 59.

Al-Ansari, H. (2006). Internet use by the faculty members of Kuwait University, The Electronic Library, 24 (6), 791-803.

Albee, J. J. (2003). A study of preservice elementary teachers’ technology skill preparedness and examples of how it can be increased. Journal of Technology and Teacher Education, 11 (1), 53-71.

Al-Oteawi, S. M. (2002). The Perception of Administrators and Teachers in Utilizaing Information Technonogy. http://www.rohan.sdsu.edu/dept/senate/sendoc/distanceed.apr20html

Al-Turki, Saleh Mohammed (2014). Assessment of information technology awareness and usage in higher education in Saudi Arabia: sample study in Jazan and King Faisal University KSA. International Journal of Advanced Research in IT and Engineering. 3 (9).

Anderson, T. (2002). An Updated and Theoretical Rational for Interaction (IT Forum Paper No. 63). Athabasca University.

Brush, T.; Glazewski, K.; Rutowski, K.; Berg, K.; Stromfors, C., Hernandez Van-Nest, M. et al. (2003). Integrating technology in a field-based teacher training program: The PT3@ASU project. Educational Technology Research and Development, 51 (1), 57-72. doi: 10.1007/bf02504518

Collis, B. and Mooned J. (2002)Flexible Learning in a Digital World: Experiences and Expectations, London: Kogan Page.

Cowie, B. & Jones, A. (2009). Teaching and learning in the ICT environment. In L. J. Saha & A. G. Dworkin (Eds.), International handbook of research on teachers and teaching (1st ed., pp. 791-801). New York: Springer.

Cuban, L. (2001). What dose the Research Say about Thechnology’s Impact on Education? (Interviewe with Larry Cuban). Conducted by Judy Salpeter, Editor, Technology & Learning.

Esna Ashari Jalill; Pourtahmaseb Syavash; Mousavi, Morteza & Zavareqi, Rasool (2010). A study on the relationship between the faculty use of ICT and their educational and research performance in teacher training university of Tehran. Studies in Library & Information Science (Journal of Education and Psychology) , 2 (5), 217 - 236.

Fry et al. (2008). A hand book of teaching and learning in higher education, London and New York: Rutledge Flamer.

Garcia, J.; Wingenbach, G.; Pina, M.; & Hamilton, W. (2004). Internet Use in the Texas Mexico Initiative. Proceeding of the 20th Annual Conference of the Association for International Agricultural and Extension Education. http://www.aiaee.org/2004/accepted/025.pdf.

Glu_sac, Dragana; Makitan, Vesna; Karuovi_C. Dijana; Radosav, Dragica & Milanov, Du_sanka (2015). Adolescents' informal computer usage and their expectations of ICT in teaching e Case study: Serbia. Computers & Education, 81:133-142.

Harris, Sue & Alison Kington (2002). Innovative Classroom Practices using ICT in England.Implications for Schools. National Foundation for Educational Research.

Hashemi Daran, Hasan (2012). Factors affecting research performance of faculty members in Islamic Azad university Roudehen branch. Innovation in Management Education (Journal of Modern Thoughts in Education), 7 (2)  103 -112.

Haydn, T. A. & Barton, R. (2007). Common needs and different agendas: How trainee teachers make progress in their ability to use ICT in subject teaching. Some lessons from the UK. Computers & Education, 49 (4), 1018-1036. doi: 10.1016/j.compedu.2005.12.006

Henderson, T. & Macevan, B. (1997). Electronic Collection and Wired Faculty. Library Treds, 45 (3), 488-498.

Ilias, K. (2009). Activity theory as a conceptual framework for understanding teacher approaches to Information and Communication Technologies. Computers & Education, 53 (2), 436-444. doi: 10.1016/j.compedu.2009.03.003

Kay, R. H. (2006). Evaluating strategies used to incorporate technology into preservice education: A review of the literature. Journal of Research on Technology in Education, 38 (4), 385 - 410.

Law, N. (2008). IT, pedagogical innovations, and teacher learning. In J. Voogt & G. Knezek (Eds.), International handbook of information technology in primary and secondary education (pp. 421-425). New York: Springer.

Lee, K. J. (1998). Conducted a Study Entitled the Faculty Utilization, and Perceptions Regarding Computer Technology at Mississppi State University. Disertation ----, Vol. 59, No. 8, p. 2799-A.

Lim, C. P., Chai, C. S., & Churchill, D. (2011). A framework for developing pre‐service teachers’ competencies in using technologies to enhance teaching and learning. Educational Media International, 48 (2), 69-83. doi: 10.1080/09523987.2011.576512

Matthews, Geoffrey Elmer. (2002)."The use of the internet among faculty at Utah State University: A demographic analysis", Ms, MAI 40/05, Oct 2002.

McVee, M. B., Bailey, N. M., & Shanahan, L. E. (2008). Teachers and teacher educators learning from new literacies and new technologies. Teaching Education, 19 (3), 197 - 210.

Newton, L., & Rogers, L. (2003). Thinking frameworks for planning ICT in science lessons. School Science Review, 84 (309), 113-120.

Ndidi Modebelu, Melody & Oluchi Jannet Azuh (2014). Academic staff challenges to effective utilization of information and communication technology (ICT) in teaching/learning of agricultural education.International Letters of Social and Humanistic Sciences, P: 88­96, on www.ceeol.com.

Ottenbreit-Leftwich, A. T., Brush, T. A., Strycker, J., Gronseth, S., Roman, T., Abaci, S., Plucker, J. (2012). Preparation versus practice: How do teacher education programs and practicing teachers align in their use of technology to support teaching and learning? Computers & Education, 59 (2), 399-411. doi:10.1016/j.compedu.2012.01.014

Pellegrino, J. W.; Goldman, S. R.; Bertenthal, M. & Lawless, K. (2007). Teacher Education and Technology: Initial Results from the “What Works and Why” Project. Yearbook of the National Society for the Study of Education, 106 (2), 52-86. doi: 10.1111/j.1744-7984.2007.00115.x

Riley, Jim (2012).ICT - What is it? http://www.tutor2u.net/business/ict/intro_what_is_ict.htm

Sampson, James P Jr., Driscoll, Marcy P., Foulk, David F. and Carroll & Pamela S. (2010). Successful Faculty Performance in Teaching, Research and Original Creative Work, and Service. Florida State University.

Scrimshaw, P. (2004). Enabling teachers to make successful use of ICT. British Educational Communications and Technology Agency (Becta).

Sharifi, Asghar; Davoudi, Mohammad; & Eslamieh, Amirhosein (2012). Relationship between the amount of using ICT by teachers with their performance in learning and teaching process.  Information and Communication Technology in Educational Sciences. 2 (4), 145 - 167.

Subair, S. K & Kgangkenna, F. (2004). Perception of Researchers in Botswana College of Agricultural (BCA) and Department of Agricultural Research (DAR) Regardings of the 18th Annual Conference of the Association for International Agricultural and Extension Education, Durban, South Africa, 429-436.

Tan, F. (2000). Virtual Learning Networks in higher education: the case of Egypt’s regionalit Institute. Journal of global information management, 8 (3), 34-41.

Tezci, E. (2010). Attitudes and knowledge level of teachers in ICT use: The case of Turkish teachers. International Journal of Human Sciences, 7 (2), 21- 32.

Turab-N. Khosi, D. & Marshall, S. (2009). Quality management in course development and delivery at the University of the West Indies Distance Education Centre, Quality Assurance in Education. 17 (3), 264-280.

White, C. M. (1995). Uses and Impacts of Computer Mediated Communication: A Survey of Faculty in Mass Communication and Related Diciplines, Ph.D. Dissertation, University of Georgia Athens.

Yusuf, M. O. (2005). Information and communication technology and education: Analyzing the Nigerian national policy for information technology, International Education Journal, 6 (3), 321.

Zaraii zavaraki, E (2004). Uses of Network Communication in Higher Education, Proceeding of ED-MEDIA. World conference on Education Multimedia. Hypermedia and Telecommunications, June. 21-26, 2004, Lugarno, Switzerland.

Zhao, Y., & Frank, K. A. (2003). Factors Affecting Technology Uses in Schools: An Ecological Perspective. American Educational Research Journal, 40 (4), 807-840.