پیش‌بینی عملکرد ریاضی دانش آموزان بر اساس خودکارآمدی ریاضی و مهارت‌های مطالعه ریاضی: نقش تعدیل کننده جنسیت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روش‌ها و برنامه‌های درسی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه تهران

2 استادیار گروه روش‌ها و برنامه‌های درسی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه تهران

3 کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی، دانشگاه تهران

چکیده

هدف از اجرای ژوهش حاضر، پیش­بینی عملکرد ریاضی دانش­آموزان از طریق مهارت­های مطالعه ریاضی و خودکارآمدی ریاضی بود.روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری پژوهش را همه دانش­آموزان مقطع اول متوسطه شهر جغتای به تعداد 354 نفر (176 نفر دختر و 178 نفر پسر) تشکیل می­دادند. روش نمونه­گیری، روش سرشماری بود و به‌منظور گردآوری داده­ها، از نمره‌های ریاضی نیمسال اول تحصیلی 94-1393 برای عملکرد ریاضی، پرسشنامه خودکارآمدی ریاضی میدلتون و میگلی (1997) و پرسشنامه مهارت­های مطالعه ریاضی استفاده شد. روایی محتوایی پرسشنامه­ها با استفاده از نظر متخصصان و پایایی آنها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. نتایج نشان داد که خودکارآمدی ریاضی و مؤلفه­های راهبرد یادگیری، مدیریت زمان و امتحان دادن با عملکرد ریاضی رابطه مثبت و معنی‌داری داشتند. همچنین نتایج رگرسیون گام به گام نشان داد که عملکرد ریاضی از طریق خودکارآمدی ریاضی و راهبرد یادگیری قابل پیش­بینی است. از سوی دیگر، به‌منظور بررسی اثر تعدیل‌کنندگی جنسیت، تحلیل رگرسیون سلسله­مراتبی نشان داد که جنسیت، تنها رابطه بین خودکارآمدی ریاضی و عملکرد ریاضی را تعدیل می­کند.

کلیدواژه‌ها


بنی­اسدی، علی و پورشافعی، مهدی (1391). نقش انگیزش، خودکارآمدی تحصیلی و رویکردهای مطالعه در پیشرفت ریاضی دانش­آموزان رشته­های علوم تجربی و ریاضی مقطع متوسطه شهر قائن. اندیشه ­های نوین تربیتی،  8(4)، 81-102.

تقی­زاده، هادی؛ عبدخدایی، محمد سعید و کارشکی، حسین (1393). نقش سبک­های شناختی، اهداف پیشرفت و خودکارآمدی ریاضی در پیشرفت ریاضی دانش­آموزان دبیرستان­های دولتی شهر مشهد. پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی،  2(6)، 41-58.

دلاور، علی؛ قربانی، محمد؛ برجعلی، احمد و اسدزاده، حسن (1389). بررسی عوامل انگیزشی و نگرشی مؤثر در پیش­بینی پیشرفت ریاضیات، به‌منظور تدوین یک مدل ساختاری برای دانش­آموزان پایه دوم دبیرستان. پژوهش در نظام­های آموزشی، 4 (6)، 9 – 26.

سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس و حجازی، الهه (1390). روش­های تحقیق در علوم رفتاری. تهران: آگاه.

کریمی، عبدالعظیم؛ بخشعلی­زاده، شهرناز و کبیری، مسعود (1391). نتایج تیمز و پرلز 2011 و مقایسه آن با عملکرد دانش­آموزان ایران در دوره­های قبل. پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش: مرکز ملی مطالعات تیمز و پرلز.

لواسانی مسعود، غلامعلی؛ خضری­آذر، هیمن و  امانی، جواد (1390). تفاوت­های جنسیتی در خودکارآمدی، اهداف پیشرفت، ارزش تکلیف، درگیری شناختی و پیشرفت ریاضی.‎ فصلنامه مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، 9 (1)، 7-32.

مروتی، ذکراله؛ شهنی ییلاق، منیجه؛ مهرابی­زاده هنرمند، مهناز و کیانپور قهفرخی، فاطمه (1392). رابطه علی محیط یادگیری سازنده­گرا ادراک شده و عملکرد ریاضی با میانجی­گری جهت­گیری درونی هدف، ارزش تکلیف، نگرش نسبت به ریاضی و خودکارآمدی ریاضی در دانش­آموزان دختر و پسر دبیرستانی شهر اهواز. مجله دست­آوردهای روان­شناختی (علوم تربیتی و روا‌ن‌شناسی)، 4 (1)، 91 – 122.

منجزی، رقیه (1392). رابطه ادراک از ساختار کلاس، جهت­گیری هدفی و خود کارآمدی ریاضی با پیشرفت ریاضی. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.

یزدان­فر، محسن (1392). مهارت­های مطالعه ریاضی و مهم‌ترین پیش­بینی کننده­های موفقیت تحصیلی دانشجویان در ریاضیات. یافته­های نو در روان‌شناسی، 8 (26)، 65-77.

یزدان­فر، محسن؛ درتاج، فریبرز؛ و رجبعلی­پور، مهدی (1389). بررسی مهارت­های مطالعه و یادگیری ریاضی دانشجویان شهید باهنر کرمان. فصلنامه روان‌شناسی و علوم تربیتی، 2 (7)،133 -152.

Bandura, A. (1997). Self-efficacy. Harvard. Mental health letter, 13 (9), 4-7.

Bezzina, F. H. (2010). Investigating gender differences in mathematics performance and in self-regulated learning: An empirical study from Malta. Equality, Diversity and Inclusion: An International Journal, 29 (7), 669-693.

Bong, M. & Skaalvik, E. M. (2003). Academic self-concept and self-efficacy: How different are they really? Educational Psychology Review, 15, 1-40.

Dawkins, P. (2006). How to study mathematics. http://tutorial.math.lamar.edu

Fazal, S.; Hussain, S.; Majoka, M. I. & Masood, S. (2012). The role of study skills in academic achievement of students: A closer focus on gender. Pakistan Journal of Psychological Research, 27 (1), 37.‏

Fritscher, L. (2009). Social Cognitive Theory - Understanding Social Cognitive Theory. Retrieved­ from­ About.com Guide: http://phobias.about.com

Gettinger, M. & Seibert, J. K. (2002). Contributions of study skills to academic competence. School Psychology Review, 31(3), 350-365.

Goodwin, K. S.; Ostrom, L. & Scott, K. W. (2009). Gender Differences in Mathematics Self-Efficacy and Back Substitution in Multiple-Choice Assessment. Journal of Adult Education, 38(1), 22-42.

Hackett, G. & Betz, N. E. (1989). An exploration of the mathematics self-efficacy/ mathematics performance calibration. Journal for Research in Mathematics Education, 20, 261- 273.

Hattie, J.; Biggs, J. & Purdie, N. (1996). Effects of learning skills interventions on student learning: A meta-analysis. Review of Educational Research, 66, 9-136.

Jones, M. H. & Ford, J. M. (2014). Social Achievement Goals, Efficacious Beliefs, and Math Performance in a Predominately African American High School. Journal of Black Psychology, 40 (3), 239-262.

Khurshid, F.; Tanveer, A. & Qasmi, F. N. (2012). Relationship between study habits and academic achievement among hostel living and day scholar's university students. British Journal of Humanities and Social Sciences, 3 (2), 34-42.

Lloyd, J. E.; Walsh, J. & Shehni Yailagh, M. (2005). Sex differences in performance attributions, self-efficacy, and achievement in mathematics: If I'm so smart, why don't I know it? Canadian Journal of Education/Revue canadienne de education, 384-408.

Liu, X. & Koirala, H. (2009).The Effect of Mathematics Self-Efficacy on Mathematics Achievement of High School Students, NERA Conference Proceedings 2009, (pp. 10 - 22).

Nicaise, M. & Gettinger, M. (1995). Fostering reading comprehension in college students, Reading Psychology, 16, 283-337.

Nolting, Paul D. (2008). Math study skills workbook (Third Edition). Boston, MA: Houghton Mifflin.

Peters, M. L. (2013). Examining the relationships among classroom climate, self-efficacy, and achievement in undergraduate mathematics: A multi-level analysis. International Journal of Science and Mathematics Education, 11 (2), 459-480.

Schunk, D. & Pajares, F. (2002). The development of academic self-efficacy. Development of achievement motivation (pp. 15-31). San Diego, CA US: Academic Press.

Smith, S. N. & Miller, R. J. (2005). Learning approaches: Examination type, discipline of study, and gender. Educational psychology, 25 (1), 43-53.

Stephen, A. (2008). Gender differences in subject-specific academic performance predicted by self-efficacy and interests of 12th grade Indian students. ProQuest.

Suan, J. S. (2014). Factors affecting underachievement in mathematics. Proceeding of the Global Summit on Education GSE 2014, (pp. 13 - 20). Kuala Lumpur, MALAYSIA.

Taheri, B.; Behzadi, M. H.; Shahvarani, A. & Moradpoure, S. (2015). A Study on the relationship between mothers’ employment and student mathematics studying skills and mathematical performance. Research Journal of Fisheries and Hydrobiology, 10 (10),39-44.

Usher, E. L. & Pajares, F. (2009). Sources of self-efficacy in mathematics: A validation study. Contemporary educational psychology, 34 (1), 89-101.

Young, J. R. (2002). Homework? What homework? Chronicle of Higher Education, 49 (15), A35-A38