بازنمایی تجارب زیسته دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته علوم تربیتی در ارتباط با پدیده تغییر رشته (مطالعه‌ای پدیدارشناسی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مطالعات برنامه درسی دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 دانشجوی دکتری رشته مطالعات برنامه درسی دانشگاه بوعلی سینا همدان

چکیده

در این پژوهش، تجربه زیسته دانشجویانی که تغییر رشته داده­اند و در دوره­ کارشناسی ارشد به رشته علوم تربیتی (گرایش­های مختلف) وارد شده­اند، بررسی شده است. پژوهش در چهارچوب رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناسی، اجرا و از مصاحبه نیمه ساختاریافته برای گرد­آوری داده‌ها استفاده شده است. جامعه پژوهش شامل همه دانشجویانی است که پدیده تغییر رشته را تجربه کرده و در دانشگاه بوعلی همدان در رشته علوم تربیتی تحصیل می‌کنند. نمونه پژوهش شامل 8 نفر از دانشجویان مذکور است که بر اساس منطق نمونه­گیری در پژوهش پدیدارشناسی به‌صورت هدفمند و قاعده اشباع تعیین انتخاب شد. بر اساس یافته­ها 12 مقوله جزئی از اطلاعات ارائه شده توسط مشارکت‌کنندگان استخراج شد که در تصمیم آنها برای تغییر رشته تحصیلی نقش داشته است. این زیرمقوله­ها، در سه مقوله­ کلی شامل: عوامل اقتصادی، ویژگی­های رشته قبلی و فعلی و علایق و ویژگی‌های فردی، طبقه‌بندی شد. درمجموع، نتایج نشان داد که دانشجویان از انتخاب خود و ورود به رشته علوم تربیتی نسبتاً راضی بوده­اند.

کلیدواژه‌ها


بیگدلی، مژگان؛ کرامتی، محمد­رضا و بازرگان، عباس (1391). بررسی رابطه بین رشته تحصیلی با وضعیت اشتغال دانش‌آموختگان دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران. فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، 65، 111 – 135.

حسین­پور، مریم؛ حسن­زاده، رمضان و مداح، محمد­تقی (1389). بررسی رابطه بین علاقه‌مندی به رشته تحصیلی و پیشرفت تحصیلی. رشد مشاور مدرسه،  5(4)، 4 -12.

ربانی، رسول و ربیعی، کامران (1390). ارزیابی انتخاب رشته و تأثیر آن بر رضایت تحصیلی دانشجویان دانشگاه اصفهان. فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، 17 (2)، 99 – 120.

سرمدی، غلامعلی (1375). عوامل مؤثر در انتخاب رشته تحصیلی. تربیت،  11(9)، 11- 14.

صفایی موحد، سعید؛ عطاران، محمد و تاجیک اسماعیلی، عزیزالله (1390). واکاوی هنجارهای پنهان (برنامه درسی پنهان) مؤثر بر انتخاب استاد راهنما: یک مطالعه پدیدارشناختی. فصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، 1 (1)، 9 - 37.

عابدیان، کبری و شاه­حسینی، زهره (1391). عوامل مؤثر بر انگیزه دانشجویان پرستاری از انتخاب رشته تحصیلی خود (یک مطالعه مقطعی). فصلنامه سلامت خانواده، 1 (3)،  3 – 26.

عباس­زاده، عباس؛ برهانی، فریبا و محسن­پور، محدثه (1390). عوامل مؤثر بر انتخاب رشته در دانشجویان پرستاری تازه‌وارد دانشگاه علوم پزشکی کرمان. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 11 (6)، 600 – 608.

عبدی، بهشته (1386). بررسی میزان کسب اطلاع از رشته­های دانشگاهی در میان داوطلبان مجاز به انتخاب رشته در کنکور سراسری. فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، 13 (2)، 131 – 150.

عنبری، زهره؛ جمیلیان، حمید­رضا؛ رفیعی، محمد؛ قمی، مهین و مسلمی، زهرا (1392). رابطه رضایت از رشته تحصیلی با سلامت روان و پیشرفت تحصیلی در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اراک. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 13 (6)، 489 – 497.

مشهدی تفرشی، شکوه (1372). بررسی عوامل مرتبط با انتخاب رشته تحصیلی در میان دانشجویان مقطع کارشناسی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران.

مصطفوی، ابوالفضل؛ رمضانلو، پریا و عسگری، نادیا (1391). عوامل مؤثر بر انتخاب رشته داروسازی و میزان تغییر در انگیزه دانشجویان این رشته در طول دوره تحصیل. توسعه آموزش در علوم پزشکی، 5 (9)، 33 -41.

Anderson, G. & Arsenault, N. (2005). Fundamentals of Educational Research. 2nd edition, The Flamer press, Taylor & Francis e-Library.

Anelli, M. & Peri, G. (2013). Gender of Siblings and Choice of College Major. CESifo Economic Studies, 61 (1), 53-71.

Brahim, B. (2008). Field of Study Choice by Community College Students in Canada. Economics of Education Review, 27(1), 79-93.

Chalupova, M. (2012). Strategy Of The Field Of Study Choice– Research Among Male Students/Future Graduates In The Vysocina Region – Focus On Nursing. Management, Knowledge and Learning international conference. Zadar, Croatia. 

Given, L. M. (2008). The Sage encyclopedia of Qualitative Research Methods. SAGE Publications.

Howe, M. A. & Burnaby, P. A. (2010). Influences on Students' Choice of College Major. Journal of Education for Business, 80 (5), 275-282.

Johnston, L. G. & Sabin, K. (2010). Sampling hard-to-reach populations with respondent driven sampling. Methodological Innovations Online, 5 (2), 38-48.

Keshishian, F.; Brocavich, J. M.; Boone, R. T. & Pal, S. (2010). Motivating Factors Influencing College Students’ Choice of Academic Major. American Journal of Pharmaceutical Education, 74 (3), 1-7.

Malgwia, C. A.; Howea, M. A. & Burnabya, P. A. (2005). Influences on Students' Choice of College Major. Journal of Education for Business, 80 (5), 275-282.

Odia, J. O. & Ogiedu, K. O. (2013). Factors Affecting the Study of Accounting in Nigerian Universities. Journal of Educational and Social Research MCSER Publishing, Rome-Italy, 3 (3), 89- 96.

Porter, S. R. & Umbach, P. D. (2006). College Major Choice: An Analysis of Person–Environment Fit. Research in Higher Education, 47 (4), 429- 449.

Sabir, R. I.; Ahmad, W.; Ashraf, R. U. & Ahmad, N. (2013). Factors Affecting University and Course Choice: A Comparison of Undergraduate Engineering and Business Students in Central Punjab, Pakistan. Journal of Basic and Applied Scientific Research, 3 (10), 298-305.

Salisbury, M. H.; Umbach, P. D.; Paulsen, M. B. & Pascarella, E. T. (2009). Going Global: Understanding the Choice Process of the Intent to Study Abroad. Res High Educ, 50 (2), 119–143.

Tatar, E. & Oktay, M. (2006). Search, choice and persistence for higher education: a case study in turkey. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 2 (2), 115- 129.