روایت معلمان ابتدایی از اجرای ارزشیابی توصیفی: تحقیق کیفی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه حکیم سبزواری

2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان تهران

چکیده

هدف از اجرای این پژوهش، بررسی ادراک معلمان درباره طرح ارزشیابی توصیفی در مدرسه‌های ابتدایی بود. روش پژوهش کیفی از نوع پدیدارنگاری بود. شرکت‌کنندگان در پژوهش 32 نفر از معلمان شهر سبزوار در سال تحصیلی 96-1395 بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته گردآوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی تجزیه‌وتحلیل شد. از مجموع 127 کد مفهومی یافته‌های این پژوهش، در کدهای محوری مربوط به دانش‌آموزان (راحت‌طلب شدن دانش‌آموزان، کم شدن استرس، کاهش سواد، مشخص نشدن توانایی واقعی، سردرگمی، کاهش انگیزه تحصیلی، کاهش رقابت سازنده، جمعیت زیاد) و محورهای مربوط به معلم (وقت‌گیر بودن، سلیقه‌ای عمل کردن، نبود امکان مقایسه دانش‌آموز با خودش، ایجاد فرصت برای معلمان کم انگیزه، دخالت مدیریت‌ها در ارزشیابی) و والدین نیز در محور رضایت نداشتن و آگاهی والدین قابل ترسیم است. نتایج پژوهش نشان داد که طرح ارزشیابی توصیفی دارای ضعف‌هایی است که می‌توان این ضعف‌ها را در رابطه با اثراتی که بر دانش‌آموز، معلم و والدین دارد، بیان کرد.

کلیدواژه‌ها


امامی سیگارودی، عبدالحسین؛ دهقان نیری، ناهید؛ رهنورد، زهرا و نوری، سعید علی (1391). روش‌شناسی تحقیق کیفی: پدیدارشناسی پرستاری و مامایی جامع‌نگر. فصلنامه دانشکده‌های پرستاری و مامایی استان گیلان، 22 (2)، 56-63.

انتهایی آرانی، علی؛ حسنی، محمد و شکاری، عباس (1393). بازخوردهای معلمان مجری الگوی ارزشیابی توصیفی (کیفی). پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 11، (16)، 119-131.

بازرگان، عباس (1393). مقدمه‌ای بر روش‌های تحقیق کیفی و آمیخته رویکردهای متداول در علوم رفتاری. تهران: نشر دیدار.

جلالی، رستم (1391). نمونه‌گیری در پژوهش‌های کیفی. تحقیقات کیفی در علوم سلامت، 1 (4)،310-320.

 حسنی، رفیق (1393). تجربه‌های معلمان مدارس ابتدایی از اجرای طرح ارزشیابی توصیفی. فصلنامه مطالعات اندازه‌گیری و ارزشیابی آموزشی، 4 (7)، 33-60.

 خصالی، آزاده؛ صالحی، کیوان و بهرامی، مسعود (1394). تحلیل ادراک و تجربه زیسته معلمان ابتدایی از دلایل ناکارآمدی برنامه ارزشیابی توصیفی- کیفی: مطالعه به روش پدیدارشناسی. فصلنامه مطالعات اندازه‌گیری و ارزشیابی آموزشی، 5 (12)، 121-152.

خوش‌خلق، ایرج (1385). بازنگری در روش‌های سنجش و نقش آن در اصلاحات آموزشی. اولین همایش پیشرفت تحصیلی، تهران: انتشارات تزکیه.

خوش‌خلق، ایرج و پاشا شریفی، حسن (1385). ارزشیابی اجرای آزمایشی ارزشیابی توصیفی در مدارس ابتدایی برخی از مناطق آموزشی کشور (85-1384). فصلنامه تعلیم و تربیت، 22(4)، 117-147.

رضاپور، یوسف (1395). بررسی میزان تحقق اهداف ارزشیابی توصیفی در پایه اول و دوم دبستان‌های استان آذربایجان شرقی. نشریه آموزش و ارزشیابی، 9 (33)، 69 – 82.

زاهد بابلان، عادل؛ فرج‌اللهی، مهران و همرنگ، محمد (1393). عوامل مؤثر در کاربرد ارزشیابی توصیفی از دیدگاه معلمان ابتدایی. نشریه فناوری آموزشی، 7 (1): 54-45.

زمانی‌فرد، فاطمه؛ کشتی‌آرای، نرگس و میرشاه جعفری، ابراهیم (1389). تجارب معلمان ابتدایی از اهداف طرح ارزشیابی توصیفی. دانش و پژوهش در علوم تربیتی، 25، 39- 52.

صالحی، کیوان؛ بازرگان، عباس؛ صادقی، ناهید و شکوهی یکتا، محسن (1394). بازنمایی ادراکات و تجارب زیسته معلمان از آسیب‌های احتمالی ناشی از اجرای طرح ارزشیابی توصیفی در مدارس ابتدایی. فصلنامه مطالعات اندازه‌گیری و ارزشیابی آموزشی، 5 (9)، 59-99.

غفاری، سمیه و گویا، زهرا (1393). ارزشیابی توصیفی: نظریه بدون عمل. رشد آموزش ریاضی، 32 (3)، 8-13.

فیجانی، نفیسه؛ سیفی، محمد و ناطقی، فائزه (1391). تأثیر ارزشیابی توصیفی بر پیشرفت تحصیلی و سلامت روان دانش‌آموزان پسر پایه چهارم ابتدایی. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 4 (3)، 129-146.

کارشکی، حسین؛ مؤمنی مهمویی، حسین و قریشی، بهجت (1393). مقایسه انگیزش تحصیلی و کیفیت زندگی دانش‌آموزان پسر مشمول ارزشیابی توصیفی با ارزشیابی سنتی. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 11 (13)، 104-114.

کرمعلیان، حسن؛ جعفری هرندی، رضا و عبادی، میرحسین (1392). بررسی مشکلات اجرای ارزشیابی کیفی توصیفی از دیدگاه معلمان و مدیران مدارس ابتدایی. رویکردهای نوین آموزشی، 2(8)، 73-92.

کشتی‌آرای، نرگس؛ کریمی علویجه، اکرم و فروغی ابری، احمدعلی (1392). شناسایی موانع و چالش‌های اجرای ارزشیابی توصیفی. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 10 (12)، 53-68.

لطف‌آبادی، حسین؛ نوروزی، وحیده و حسینی، نرگس (1386). بررسی آموزش روش‌شناسی پژوهش در روانشناسی و علوم تربیتی در ایران.نوآوری‌هایآموزشی، 6 (21)، 109-140.

محسن‌پور، محدثه (1390). ارزیابی داده‌های کیفی. فصلنامه کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی سبزوار، 16 (3 و4)، 50-55.

مصوبات شورای عالی آموزش‌وپرورش (1382). (رای 674،710،769،737 و 206 کمیسیون معین شورای عالی).

نامور، یوسف؛ راستگو، اعظم؛ ابوالقاسمی، عباس و سیف درخشنده، سعید (1389). بررسی و مقایسه اثربخشی اجرای ارزشیابی کیفی توصیفی و ارزشیابی سنتی بر مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان ابتدایی. علوم تربیتی، 3 (10)، 143-152.

Andreas, M. R. (2003).Validity and reliability Tests in case study research: A literature review with “hands-on” applications for each research phase. Qualitative Market Research: An International Journal, 6 (2), 75 – 86.

Black, P.; Williams, S. & Boston, J. (2002). Working inside the black box phidelta kappan. ERIC, data full text library.

Briggs, M.; Woodfield, A.; Martin, C. & Swatton, P. (2008). Assessment for Learning and Teaching in Primary Schools. Learning Matters Ltd.

Gibbs, G. (2006). How assessment frames student learning, In C. Bryan & K. Clegg. (EDs). Innovative assessment in higher education (1rd ed. pp: 23–36). New York: Routledge.

Hammersley, M. & Atkinson, P. (1995). Ethnography – principles in practice. London, New yourk: Routledge.

Lincoln, Y. & Guba, E. (1985). Naturalistic inquiry. New bury park, sage publication.

Loukas, A. & Murphy, J. (2007). Middle school student perceptions of school climate. Examining protective function on subsequent. Learning Environments Journal, 12, (2), 85-99.

Lubbers, M. J. et al (2006). The impact of peer relations on academic progress in junior high. Journal of School Psychology, 44 (6), 491-512.

MacPhail, A. & Halbert, J. (2010). We had to do intelligent thinking during recent PE': students' and teachers' experiences of assessment for learning in post-primary physical education. Assessment in Education, Abingdon 17 (1), 23.

Militello, M.; Schweid, J. & Sireci, S. G. (2010). Formative assessment systems: evaluating the fit between school districts' needs and assessment systems' characteristics. Educ Asse Eval Acc.

Ong Kelly, K.; Angela Ang, S.Y. Ling Chong, W. & Sheng Hu, W. (2008). Teacher appraisal and its outcomes in Singapore primary schools. Journal of Educational Administration, 46 (1), 39-54.

Robinson, A. & Udall, M. (2006). Using formative assessment to improve student learning through critical reflection, In C. Bryan & K. Clegg. (EDs). Innovative ed. pp: 92–99). New York: Routledge.assessment in higher education, (1rd).

 Popham, W. J. (2012). Assessment Bias: How to Banish It. Publication: Pearson Education, Inc.

Straus, A. & Corbin, J. (2008). Basics of Qualitative Research:  techniques and Procedures for Developing Grounded Theory, Third Edition. Los Angeles: Sage Publications.

Stronge, J. H. & Tucker, P. D. (2003). Handbook on teacher evaluation: Assessing and improving performance. Larchmont, NY: Eye on Education.

 Tapia, J. & Pardo, A. (2006). Assessment of learning environmet motivational quality from the point of view of secondary and high school learners. Learning & Instruction, 16, 295- 309.

 Teresa, W. L. (2004). Formative assessment in general studies classrooms. Hong Kong Teachers Center Journal, 3, 141-154.

 Wragg, E. C. (2001). Assessment and Learning in the Primary School. London: Taylor & Francis Group.