ارزیابی تولید علم در 17 کشور در حال توسعه در پنج سال اول قرن 21

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد مرکز تحقیقات، ارزشیابی و تضمین کیفیت آموزشی سازمان سنجش

چکیده

این مقاله، بخشی از پژوهشی است که به منظور ارزیابی تلاش‌های علمی 17 کشور در حال توسعه در راستای تولید علم در پنج سال اول قرن 21 صورت گرفته است. نتایج نشان دادند که سرانه درآمد با 70%، توسعه زیرساخت‌های فنّاوری مثل ضریب نفوذ اینترنت 72% بیشترین سهم در تولید علم دارند و از طرف دیگر نرخ خالص ثبت‌نام در سطح آموزش عالی که مهم‌ترین مؤلفه مورد نیاز است با 25% کمترین تأثیر در تولید علم داشته است. بر اساس داده‌ها ایران در بین این 17 کشور تقریباً دارای رتبه دهم در تولید علم است. اگر چه رشد تولیدات علمی این کشورها افزایش زیادی داشته است اما پیشرفت آنها هنوز قابل مقایسه با کشورهای توسعه یافته نیست چون تولید علم اولیه آنها در سطح پایینی قرار داشته است (بنیاد ملی علوم، 2002). به هر حال در صورت عدم تغییر در سیاست‌گذاری‌های کلان علمی مانند عدم خصوصی‌سازی دانشگاه‌ها و ارتباط با بازار تجاری و اصرار بر برنامه‌ریزی‌های غیر واقع‌بینانه و بدون انعطاف، جایگاه ایران روی یک پیوستار رقابتی در درازمدت ثابت خواهد ماند. 

کلیدواژه‌ها


-     افشارنیا، سعید و ذوالفقارنسب، سلیمان (1384). رشد و توسعه علم و فنّاوری در ترکیه و مقایسه آن با ایرن. هیئت نظارت و ارزیابی فرهنگی و علمی شورای‌عالی انقلاب فرهنگی. معاونت علم و فنّاوری. انتشار نیافته.

 

-     Badran A (2005). The Arab States. UNESCO Science Report 2005. ISBN 92-3-103967-9.

-     Derek Hill (2004). Latin America Shows Rapid Rise in Scientific Publications. National Science Foundation Division of Science Resources Statistics. September 17, 2004. www.nsf.gov/sbe/srs.

-     Derek, Hill (2004). Latin America shows rapid rise in scientific publications. VI Taller de Indicators de Ciencia y Tecnología September 17, 2004 National Science Foundation. Division of Science Resources Statistics www. nsf.gov/sbe/srs.

-     Gregersen B., Johnson B (2005). Performance of Innovation Systems: Towards a Capability Based Concept and Measurements. Department of Business Studies Aalborg University, Denmark October, 2005, 2nd version.

-     Kagitçibasi C (2003). Science on the Rise in Turkey. TWAS Newsletter, Vol. 15 No. 2, Apr-Jun 2003.

-     Looy, B. V. Debackere K., Callaert, J., Tijssen R., Leeuwen T. V (2004). National scientific capabilities and technological performance: An exploration of emerging industrial relevant research domains September 2004 – Leiden, the Netherlands.

-     National Science Board (2004). Outputs of Scientific and Engineering Research: Articles and Patents. Science and Engineering Indicators 2004Arlington, VA (NSB 04-01) [May 2004].

-     National Science Foundation (2002). Science & Engineering Indicators – 2002. Institute for Scientific Information, Science Citation Index and Social Science Citation Index: CHI Research, Inc., Science Indicators database; and National Science Foundation, Division of Science Resources Statistics (NSF/SRS).

-     National Science Foundation (2002).Science and Engineering Indicators–2002 Arlington, VA (NSB 02-01) [April 2002].

-     Plan and Budget Organization, UNDP (1999). Human Development Report of the Islamic Republic of Iran, 1999. Plan and Budget Organization, UNDP. 1999.

-     Regine E., (2003). Scientific Research and Science Policy in Turkey, http://cemoti. revues. org/document61. html.

-     Satti S. & Nour, O. M (2003). Science and Technology (S&T) Development Indicators in the Arab Region: A comparative study of Arab Gulf and Mediterranean countries Paper Submitted for the ERF 10th Annual Conference: 16-18 December 2003: Morocco.

-     Satti S. & Nour, O. M (2005). Science and Technology Development Indicators in the Arab Region. Science Technology & Society, SAGE Publications. Vol. 10, No. 2, 249-274.

-     United Nations (2005). World investment report 2005: transnational corporations and the internationalization of R&D. United Nations New York and Geneva, 2005

-     Uzun, Ali (2006). Science and technology policy in Turkey. National strategies for innovation and change during the 1983-2003 periods and beyond. Scientometrics, Volume 66, Number 3, February 2006.

-     World Bank (2004). Turkey Knowledge Economy Assessment Study March 2004. Private and Financial Sector Unit Europe and Central Asia Region. The World Bank Washington, D. C.