بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامة‌ عدم تعادل تلاش- پاداش (ERIQ) در بین معلمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 *کارشناس ارشد رشته تحقیقات آموزشی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده‌ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

3 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده‌ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور

4 استادیار پردیس فارابی دانشگاه تهران

چکیده

پژوهش حاضر باهدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی فرم کوتاه پرسشنامه عدم تعادل تلاش‌- پاداش (ERIQ) انجام شد. جامعه آماری این مطالعه شامل همه معلمان شهرستان‌های شاهین‌دژ و بوکان بود. داده‌های تحقیق از 357 معلم که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند، با استفاده از پرسشنامه‌ عدم تعادل تلاش- پاداشجمع‌آوری شد. نتایج به‌دست ‌آمده از اعتبارسنجی به دو شیوه همسانی درونی و ثبات زمانی نشان داد که اعتبار پرسشنامه عدم تعادل تلاش- پاداش بر اساس آلفای کرونباخ 92/0 و با استفاده از روش باز آزمایی، 83/0 است. بررسی‌های مربوط به روایی محتوا، تفکیکی و سازه پرسشنامه عدم تعادل تلاش- پاداش (ERIQ) مؤید روایی پرسشنامه مذکور بود. همچنین یافته‌های حاصل از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی همانند فرم اصلی، سه عامل هم‌بسته ولی مجزای تلاش، پاداش و فراتعهد را آشکار کرد. نتایج این مطالعه نشان داد که پرسشنامه عدم تعادل تلاش- پاداش ابزاری قابل ‌اعتماد و روا برای سنجش و غربالگری عدم تعادل بین میزان تلاش و پاداش معلمان است.

کلیدواژه‌ها


-     بابامیری، محمد؛ نیسی، عبدالکاظم؛ ارشدی، نسرین؛ ظهیری، آزیتا و صلاحیان، افشین (1393). بررسی استرس­زاهای شغلی به‌عنوان پیش­بین­های بروز علائم روان­تنی در کارکنان یک شرکت در اهواز. مجله روانشناسی سلامت، (3) 3، 55-87.

-     عریضی، حمیدرضا و دارمی، زینب (1390). بررسی وضعیت سلامت روان و سردردهای میگرنی در میان کارکنان با توجه به مدل عدم توازن تلاش- پاداش. فصلنامه سلامت کار ایران، 9 (1)، 17-29.

-     هومن، حیدرعلی (1381). اندازه­گیری­های روانی و تربیتی: فن تهیه تست و پرسشنامه. تهران: نشر پارسا.

-     یادگارفر، قاسم؛ علی­نیا، طاهره؛ قره­آغاجی اصل، رسول؛ الهیاری، تیمور و شیخ‌بقلو، رضا (1389). بررسی ارتباط استرس شغلی با عوامل خطر قلبی- عروقی در کارکنان شرکت پتروشیمی ارومیه. مجله­ دانشکده پزشکی اصفهان، 23 (112)، 665-680.

-     یوسفی، بهرام و مرادی­خواه، شهناز (1390). ارتباط بین عدم تعادل تلاش- پاداش با فرسودگی شغلی معلمان تربیت ‌بدنی (تحلیل مسیر). پژوهش­های فیزیولوژی و مدیریت در ورزش، 7، 57-67.

-     Bakker, A. B. et al. (2000). Effort–reward imbalance and burnout among nurses. Journal of Advanced Nursing, 31 (4), 884-891.

-     Derycke, H. et al. (2010). Impact of the effort–reward imbalance model on intent to leave among Belgian health care workers: A prospective study. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 83(4), 879-893.

-     Eyupoglu, S. Z. & Saner, T. (2009). The relationship between job satisfaction and academic rank: a study of academicians in Northern Cyprus. Social and Behavioral Sciences, 1 (1): 686-691.

-     Garson, G. (2001). Guide to writing empirical papers, theses and dissertations. November. Available from: http://www.cabdirect.org.

-     Hakanen, J.; Bakker, A. B. & Schaufeli, W. B. (2006). Burnout and work engagement among teachers. Journal of School Psychology, 43, 495–513.

-     Inoue, M. (2010). Effort-reward imbalance and its association with health among permanent and fixed-term workers. Bio Psychosocial Medicine, 4 (16), 1-8.

-     Kinman, G.; Jones, F. (2008). Effort-reward Imbalance, Over-commitment and Work-life Conflict: Testing an Expanded Model. Journal of Managerial Psychology, 23 (3), 236-250.

-     Kinman, G.; Wrayb, S. & Strange, C. (2011). Emotional labour, burnout and job satisfaction in UK teachers: the role of workplace social support. Educational Psychology, 31 (7), 843-856.

-     Leineweber, C.; Wege, N.; Westerlund, H.; Theorell, T.; Wahrendorf, M. & Siegrist, J. (2010). How valid is a short measure of eort-reward imbalance at work? A replication study from Sweden. Occupational and environmental medicine, 67 (8), 526-531.

-     Li, J. et al. (2005). Effort-reward imbalance at work and job dissatisfaction in Chinese healthcare workers: A validation study. International Archives of Occupational and Environmental Health, 78 (3), 198-204.

-     Marmot, M. (1999). Importance of the psychosocial environment in epidemiologic studies. Scandinavian Journal of Work, Environment and Health, 25 (SUPPL. 4), 49-53.

-     Panatik, B.; Azizah, R.; Rozina, Sh.; Maisarah, M.; Shahrollah, A.W. & Noordin, N. F. (2012). Psychosocial work condition and work attitudes: testing of the effort- reward imbalance model in Malaysia. Social and behavioral sciences, 40, 591-595.

-     Siegrist, J. (1996). Adverse health effect of high-effort/low-reward conditions. Journal of Occupational Health Psychology, 1, 27–41.

-     Siegrist, J. (2010). Effort- Reward Imbalance at Work and Cardiovascular Disease. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health, 23 (3), 279 – 285.

-     Siegrist, J. (2013). Psychometric properties of the Effort- Reward Imbalance Questionnaire. Department of Medical Sociology, Faculty of Medicine, Düsseldorf University, Germany. www. uniklinik-suesseldorf.

-     Siegrist, J. (2009). Unfair exchange and health: Social bases of stress-related diseases. Social Theory and Health, 7 (4), 305-317.

-     Siegrist, J.; Wege, N.; Puhlhofer, F. & Wahrendorf, M. (2009). A short generic measure of work stress in the era of globalization: effort-reward imbalance. International Archives of Occupational and Environmental Health, 82, 1005-1013.

-     Taris, T. W. (2006). Is there a relationship between burnout and objective performance? A critical review of 16 studies. Work and Stress, 20, 316-334.

-     Unterbrink, T.; Zimmermann, L.; Pfeifer, T.; Wirsching, M.; Brähler, L. & Bauer, J. (2008). Parameters influencing health variables in a sample of 949 German teacher. Int Arch Occupy Environ Health, 82, 117–123.

-     Van Vegchel, N. et al. (2001). Different effort constructs and effort–reward imbalance: effects on employee well-being in ancillary health care workers. Journal of Advanced Nursing, 34 (1), 128-136.

-     Vercambre, M. N., Brosselin, P., Gilbert, F., Nerrière, E., Kovess-Masféty, V. (2009). Individual and contextual covariates of burnout: a cross-sectional nationwide study of French teachers. BMC Public Health, 1-12.

-     Xu, W. (2010). The association between effort-reward imbalance and coronary atherosclerosis in a Chinese sample.American Journal of Industrial Medicine, 53 (7), 655-661.