ارزیابی اثر نوع‌دوستی کارکنان بر نوآوری سازمانی در محیط‌های دانشگاهی: تبیین نقش میانجی تعلق خاطر کاری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شیراز

2 کارشناس ارشد مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شیراز.

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی اثر نوع‌دوستی بر نوآوری سازمانی با تبیین نقش میانجی تعلق خاطر کاری در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی شیراز  به شیوه کمی انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی- همبستگی است. نمونه آماری شامل 132 نفر از جمعیت آماری 630 نفری کارکنان و مدیران دانشگاه مذکور که به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌های پژوهش، دو پرسشنامه و یک مقیاس بود که پس از سنجش  و تأیید روایی و پایایی آنها مورد استفاده قرار گرفت. تحلیل نتایج داده‌های آماری پژوهش نشان داد که میانگین نوع‌دوستی کارکنان از حد کفایت مطلوب بالاتر است و تعلق خاطر کاری در کارکنان از حد کفایت قابل قبول بالاتر است. نوآوری سازمانی از حد کفایت قابل قبول پائین‌تر است. همچنین بر اساس یافته‌ها بین سه متغیر اصلی پژوهش همبستگی وجود دارد. متغیر تعلق خاطر کاری 47 درصد واریانس نوآوری را تبیین می‌کند و متغیر نوع‌دوستی 11 درصد واریانس تعلق خاطر کاری را تبیین می‌کند، ولی متغیر نوع‌دوستی به‌صورت مستقیم بر متغیر نوآوری اثرگذار نبوده و نوع‌دوستی به‌واسطه تعلق خاطر کاری، نوآوری سازمانی را پیش‌بینی می‌کند.

کلیدواژه‌ها


رجائی‌پور، سعید؛ چوپانی، حیدر؛ زارع خلیلی، مجتبی؛ غلام‌زاده، حجت و کاظمی‌پور، مریم (1391). نقش سرمایه اجتماعی در گرایش به نوآوری کارکنان در شرکت سهامی بیمه معلم، فرایند مدیریت توسعه، 26، 161-189.

فانی، علی‌اصغر؛ عیسی‌خانی، احمد و دانایی‌فرد، حسن (1390). تبیین پیش‌آیندهای تعلق خاطر کاری و تأثیر آن بر تعهد سازمانی، پژوهش‌های مدیریت در ایران، 16، 151-166.

شوماخر،  رندال ای. و لومکس، ریچارد جی. (1388). مقدمه‌ای بر مدل‏سازی معادله ساختاری؛ ترجمه وحید قاسمی. تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.

عیسی‌خانی، احمد؛ فانی، علی‌اصغر و دانایی‌فرد، حسن (1391). تبیین رابطه بین تعلق خاطر کاری و تعهد سازمانی کارکنان، پژوهش‌های مدیریت عمومی، 5،  23-38.

قاضی طباطبایی، محمود و مرجایی، هادی (1380). بررسی عوامل مؤثر بر خود اثربخشی دانشگاهی دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری دانشگاه تهران (پژوهشی در حوزه روانشناسی اجتماعی و جامعه‌شناسی علم)، پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 7 (19)، 31-58.

 

Armbruster, H.; Bikfalvi, A.; Kinkel, S., & Lay, G. (2008). Organizational innovation: The challenge of measuring non-technical innovation in large-scale survey. E-journal of science direct, 28, 644-657.

Bakker, Arnold B. & Demerouti, Evangelia (2007).  The job demands-resources model: State of the art. Journal of Managerial Psychology, 22 (3), 309 – 328.

Batson, C. D. (2010). Empathy-induced altruistic motivation. In: Prosocial motives, emotions, and behavior: The better angels of our nature. Washington

Chen, Y. (2006). Marketing innovation. Journal of Economics & Management Strategy, 15 (1), 101-123.

Ferrin, D. L., Dirks, K. T., & Shah, P. P. (2006). Direct and indirect effects of third party relationships on interpersonal trust. Journal of Applied Psychology, 91 (4), 870–883.

Feigin, S., Owens, G., & Goodyear-Smith, F. (2014).Theories of human altruism: a    systematic review. Annals of neuroscience and psychology, 1, 1.

Guinot, J., Chiva, R., & Fermin, M. (2015). Linking altruism and organizational learning capability: A study from excellent human resources management organizations in spain. Journal of business ethics, 3, 1-17. doi: 10.1007/s10551-015-2603-7

Hassan, M.; Shaukat, S.; Saqib Nawaz, M., & Naz, S. (2013). Effects of innovation type on firm performance: an empirical study on Pakistan's manufacturing sector. Pakistan journal of commerce and social science, 7 (2), 243-262.

Healy, K. (2004). Altruism as an organizational problem: The case of Organ procurement. American sociological review, 69, 387-404.

Hobfoll, S. E., Johnson R. J.; Ennis N. & Jackson, A. P. (2003).  Resource loss, resource gain, and emotional outcomes among inner city women, Journal of Personality and Social Psychology, 84 (3), 632 – 643.

Hoffman, M. L. (1981). Is Altruism Part of Human Nature? Journal of Personality and Social Psychology, 40: 121–137.

Laine, K.; Sijde, P.V.; Lahdeniemi, M., & Tarkkanen, J. (editor) (2008). HigherEducation Institutions and Innovation in the knowledge society, Helsinki: Rectors’ Conference of Finnish Universities of Applied Sciences ARENE ry.

Linenberger, S. T. (2012).Promoting altruism in organizations: The flip side of business outcomes. Retrieved from Bellevue University, center for professionals studies website: http://www.aci.bealeadershipcoach.com

Luthans, F. (2002). The need for and meaning of positive organizational behavior. Journal of Organizational Behavior, 23, 695-706.

Obiora, N. J., & Okpu, T. (2015). Opportunity for innovation and organizational citizenship behavior in the Nigerian hospitality industry. European Journal of Hospitality and Tourism Research,3, 1-13.  

Organ, D. W.; Podsakoff, P. M., & MacKenzie, S. B. (2006). Organizational citizenship behavior: Its nature, antecedents, and consequences. Thousand Oaks: Sage.

Maranville, S. (1992). Entrepreneurship in the Business Curriculum, Journal of Education for Business, 68 (1), 27-31.

OECD (2005). Oslo Manual: Proposed Guidelines for Collecting and Interpreting Technological Innovation Data. Paris.

Polder, M.; Leeuwen, G. V.; Mohnen, P., & Raymond, W. (2010). Product, process and organizational innovation: drivers, complementarity and productivity effects: UNUMERIT, Maastricht Economic and Social Research and Training Centre on Innovation and Technology.

Richman, A. L.; Civiana, J. T.; Shannona, L. L.; Hillb, J. E., & Brennanc, R. T. (2008). The relationship of perceived flexibility, supportive work-life policies, and use of formal flexible arrangements and occasional flexibility to employee engagement and expected retention. Community, Work & Family, 11 (2), 183-197.

Schaufeli, W. & Bakker, A. (2006). The measurement of work engagement with a short questionnaire. Educational and Psychological Measurement,66, 701-716.

Schaufeli, W. B.; Salanova, M.; Gonzalez-Roma, V., & Bakker, A. B. (2002).The measurement of engagement and burnout: a two sample confirmatory factor analytic approach, Journal of Happiness Studies, 3, 71-92.

Schaufeli, W. B. & Salanova, M. (2007). An emerging psychological concept and its implication for organizations, Managing Social and Ethical Issues in Organizations, 135-177.

Shoham, A.; Vigoda-Gadot, E.; Ruvion, A., & Schwabsky, N. (2012). Testing    an organizational innovativeness integrative model across cultures. Engineering and Technology Management, 29, 226-240.

Simmons, R. G. (1991). Altruism and sociology. Sociological Quarterly, 32 (1), 1–22.

Smith, C. A.; Organ, D. W., & Near, J. P. (1983). Organizational citizenship behavior: Its nature and antecedents. Journal of Applied Psychology, 68 (4), 653–663.

Walker, R. M. (2004). Innovation and organizational performance: Evidence and a research agenda. Advanced Institute for Management Research Working Paper, WP No: 002 - June.