شیوه‌ها و موانع ارائه بازخورد معلمان به دانش‌آموزان در برنامه ارزشیابی توصیفی (مطالعه موردی: مدرسه‌های ابتدایی استان البرز)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی تربیتی دانشگاه خوارزمی

2 استادیار گروه روان‌شناسی تربیتی دانشگاه خوارزمی

چکیده

هدف پژوهش حاضر شناسایی شیوه‌ها و موانع ارائه بازخورد‌ معلمان به دانش‌آموزان در برنامه ارزشیابی توصیفی بود. بدین منظور، 351 نفر از معلمان مقطع ابتدایی استان البرز در سال تحصیلی 93-92 به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای متناسب با حجم (نسبتی) انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه محقق‌ساخته 42 گویه‌ای بود که روایی محتوایی آن از سوی استادان باتجربه و بر اساس مدل‌های نظری تأیید شد. ضریب اعتبار پرسشنامه نیز با آلفای کرونباخ 80/0 برآورد شد. نتایج پژوهش نشان داد که معلمان در برنامه ارزشیابی توصیفی از شیوه‌های ناکارآمدی در ارائه بازخورد به دانش‌آموزان استفاده می‌کنند. برخی از مهم‌ترین شیوه‌های نادرست شناسایی شده در ارائه بازخورد عبارت‌اند از: رتبه‌بندی کردن دانش‌آموزان و بیان رتبه‌های آنها در جمع کلاسی، ارائه بازخوردهای نامناسب از لحاظ ساختار و محتوا، ارائه بازخوردهای رتبه‌گرا به جای بازخوردهای فرایندگرا و ارائه نکردن بازخوردهای انگیزشی و راهبردی مناسب در مقاطع پایین. در ارائه چنین بازخوردهایی عوامل و موانعی تأثیرگذار بوده است که در این بین می‌توان به ناکارآمد بودن دوره‌های آموزشی برگزار شده، تراکم بالای دانش‌آموزان، پایین بودن سطح دانش معلمان در مورد بازخورد و در نهایت نگرش مثبت عمده‌ معلمان نسبت به نظام ارزشیابی سنتی اشاره کرد. با توجه به چالش‌های موجود راهکارهایی برای بهبود ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


اورنگی، عبدالمجید (1390). بررسی تأثیر آموزش‌های ضمن خدمت بر عملکرد حرفه‌ای معلمان شهر شیراز. فصلنامه رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 2 (5)، 95 – 114.

انتهایی آرانی، علی؛ حسنی، محمد و شکاری، عباس (1393). بازخوردهای معلمان مجری الگوی ارزشیابی توصیفی (کیفی). فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 2 (16)، 119 – 131.

حسنوند، مهری (1392). بررسی شیوه‌های ارائه بازخورد در کلاس‌های تحت پوشش برنامه ارزشیابی کیفی- توصیفی مدارس ابتدایی منطقه 15 آموزش و پرورش تهران در سال تحصیلی 91-90. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور واحد شهرری.

حسنی، محمد و کاظمی، یحیی (1382). طرح ارزشیابی توصیفی (اهداف، اصول و راهکارها). تهران: انتشارات آثار معاصر.

حسنی، محمد و احمدی، غلامعلی (1385). زمینه‌یابی اجرای ارزشیابی کیفی- توصیفی در مدارس ابتدایی شهر تهران. فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، 23 (6 )، 85 – 123.

حسین‌پور، سهیلا (1382). بررسی نظرات معلمان دوره متوسطه درباره تناسب محتوی آموزشی دوره‌های ضمن خدمت کوتاه‌مدت با نیازهای آموزشی آنان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.

حسینی، سیده فهیمه (1390). بررسی نگرش معلمان و والدین در خصوص کاربست ارزشیابی توصیفی در بهبود فرایند یاددهی- یادگیری و سلامت روحی و روانی دانش آموزان پایه اول ابتدایی شهر تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم تهران.

حیدری، جعفر (1387). بررسی مشکلات اجرای طرح ارزشیابی توصیفی از پایه اول تا چهارم در مدارس ابتدایی استان ایلام. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم تهران.

خبرگزاری تسنیم (1394). تراکم بالای کلاس‌های درس و پیگیری سیاست افزایش نسبت دانش‌آموز به معلم. بازیابی شده در تاریخ 4/7/1394 از سایت ‌http://www.tasnimnews.com

خوش‌خلق، ایرج و شریفی، حسن پاشا (1384). ارزشیابی اجرای آزمایشی ارزشیابی توصیفی در مدارس ابتدایی برخی از مناطق آموزشی کشور (85-1384). فصلنامه تعلیم و تربیت، 88، 44 – 70.

خوش‌خلق، ایرج و اسلامیه، محمدمهدی (1385). تدوین و طراحی الگویی برای ارائه بازخوردهای کیفی در ارزشیابی از پیشرفت تحصیلی. فصلنامه‌ نوآوری‌های آموزشی، 5 (18)، 58 – 78.

سبحانی، خاطره (1391). بررسی بازخورد معلمان به عملکرد دانش آموزان در اجرای ارزشیابی توصیفی در مدارس ابتدایی استان کردستان در سال تحصیلی90-89. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه خوارزمی.

سمیعی زفرقندی، مرتضی (1390). روش‌های تکمیل و بهبود نظام ضمن خدمت معلمان. فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، 10 (39 )، 43 – 69.

شکوهی، مرتضی و قره‌داغی، بهمن (1389). مدیریت بازخورد. تهران: انتشارات کوروش کبیر.

صمدی، معصومه (1387). بررسی تأثیر بازخورد نوشتاری معلم در کلاس درس بر خودکارامدی و حل مسئله ریاضی دانش‌آموزان دختر دوره ابتدایی. اندیشه‌های نوین تربیتی، 4 (4)، 137 - 153.

کشتی‌آرای، نرگس (1392). شناسایی موانع و چالش‌های اجرای طرح ارزشیابی توصیفی. فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 2 (12)، 53 – 68.

گزارش فرا تحلیلی از نتایج بازدیدهای نظارتی در خصوص بررسی نحوه اجرای آیین‌نامه ارزشیابی پیشرفت تحصیلی و تربیتی دوره ابتدایی از سال 1385 لغایت 1389. شورای عالی آموزش و پرورش، تهران.

ملایی دستجردی، سمیه (1389). بررسی مشکلات ارزشیابی توصیفی از دیدگاه معلمان و والدین دانش آموزان مقطع ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی 89-1388. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان.

نصر، احمدرضا و معین‌پور، حمیده (1383). بررسی رابطه تعداد دانش‌آموزان کلاس پنجم با پیشرفت تحصیلی آنان. ماهنامه علمی پژوهشی دانشگاه شاهد، 1 (6)، 63 -75.

نوری، محمد (1391). موانع و میزان کاربرد ارزشیابی توصیفی توسط معلمان مقطع ابتدایی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی روان‌شناسی دانشگاه تهران.

یادگارزاده، غلامرضا (1383). بررسی مشکلات روش‌های ارزشیابی تکوینی رایج در مدارس ابتدایی استان همدان و ارائه راهبردهایی برای بهبود آن. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا.

یوسف‌وند، مهدی‌ (1391). تأثیر بازخورد معلم (نوشتاری و کلامی) در ارزشیابی‌های تکوینی بر خودکارآمدی و میزان استفاده از راهبردهای یادگیری خودتنظیم. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه خوارزمی.

 

Alonso. T. & Pandora. E. (2010). Effect of self-assessment scripts on self- regulation and learning. In fanciay Aprendizaje. 33 (3), 385-397.

Bienstock, J. L.; Katz, N. T. & Cox, S. M. (2007). To the Point: Medical Education Reviews- Providing Feedback. American Journal of Obstetrics and Gynecology.196 (6), 508-513.

Blatchford, P. (2006). The Effect of class Size on the Teaching of Pupils Aged 7-11 Years, Institute of. Education, University of London, UK.

Black, P. & wiliam, D. (2005). Assessment and classroom Learning. Assessment in education, 5 (1), 7-74.

Brookhart, S. M. (2008). How to Give Effective Feedback to Your Students. Washington: Association for Supervision and Curriculum Develoment (ASCD), ISBN.

Brookhart, S. M.; Moss, C. M. & Long, B. A. (2012). Teacher inquiry into formative assessment practices in remedial reading classrooms. Assessment in Education, 17 (1), 41.

Butler, A. C.; Karpicke, J. D. & Roediger, H. L. (2007). The Effect of Type and Timing of Feedback on Learningfrom Multiple-Choice Tests. Journal of Experimental Psychology: Applied. 13 (4), 273.

Butler, D. L. & Winne, P. H. (1995). Feedback and self-regulated learning: a theoretical synthesis, Review of Educational Research. 65 (3), 245-281.

Carvalho, C.; Conboy, J.; Santos, J.; Fonseca, J.; Tavares, D. & Martins, D. (2014). Teachers´ Feedback: Exploring Differences in Students´ Perceptions, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 159, 169 – 173.

Crisp, B. R. (2007). Is it worth the effort? How feedback influences students’ subsequent. Submission of assessable work. Assessment and Evaluation in Higher Education, 32, 571−581.

Dowden, T.; Pittaway, S.; Yost, H. & McCarthy, R. (2013). Students’ Perceptions of Written Feedback in Teacher Education: Ideally Feedback is a Continuing Two-Way Communication that Encourages Progress. Assessment & Evaluation in Higher Education, 38 (3), 349-362.

Evans, C. & Waring, M. (2011). Student teacher assessment feedback preferences: The influence of cognitive styles and gender, Learning and Individual Differences, 21, 271–280.

Ferguson, P. (2011). Student Perceptions of Quality Feedback in Teacher Education. Assessment & Evaluation in Higher Education, 36 (1), 51-62.

Glass, G. V. & Smith M. L. (1978). Meta-analysis of research on the relationship of class size and achievement. Farwest Laboratory for Educational Research and Development. Sanfransisco, California.

Hattie, J. (2008). Visible learning: A synthesis of over 800 meta-analyses relating to achievement. New York: Routledge.

Harks, B.; Rakoczy, K.; Hattie, J.; Besser, M. & Klieme, E. (2013). The Effects of Feedback on Achievement, Interest and Self-Evaluation: The Role of Feedback’s Perceived Usefulness. Educational Psychology. (Ahead-of-print):1-22.

Podmore, V. N. (1998) Class size in the frist years at school: A Newsealand perspecative on the international literature. International Journal of Education Research, 29, 711-719.

Poulos, A. & Mahony, M. J. (2008). Effectiveness of Feedback: The Students’ Perspective. Assessment & Evaluation in Higher Education, 33 (2), 143-154.

Rakoczy, Katrin & Birgit, Harks (2013). Written feedback in mathematics: Mediated by students’ perception, moderated by goal orientation, Learning and Instruction, 27, 63-73.

Riding, R. & Rayner, S. (1998). Cognitive styles and learning strategies: Understanding style differences in learning and behaviour. London: David Fulton.

Robinson, G. E. & Withebols, J. H. (1987) class size research: A related cluster analysis for decision making. Educational Research service. Alington, Virginia.

Saunders, Roger. (2013). Improving student performance through enhanced feedback, The International Journal of Management Education, 1–10.

Savoie, A. (2009). Boys’ lack of interest in a coeducational setting: A review of sexrelated cognitive traits studies. International Journal of Art and Design Education, 28, 25−36.

Truckenmiller, Adrea J. & Tanya, L. (2014). Evaluating the impact of feedback on elementary aged students' fluency growth in written expression: A randomized controlled trial, Journal of School Psychology, 52, 531–548.

Wiggins, Grant (2012). Seven Keys to Effective Feedback. Educational Leadership/ September 2012.

Wijniaa, L.; Loyensa, S. & Derousa, E. (2011). Investigating Effects of Problem-based versus. Lecturebased Learning Environments on Student Motivation. Contemporary Educational Psychology. 36 (2), 101-113.