ارزیابی کیفیت زندگی تحصیلی دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزش عالی دانشگاه شهید بهشتی

2 کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشیار دانشکده علوم تربیتی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

هدف پژوهش، ارزیابی کیفیت زندگی تحصیلی دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی است. پژوهش از نظر هدف،­ کاربردی و از لحاظ نحوه ­گردآوری داده‌ها به روش پیمایشی اجرا شد. برای تعیین مؤلفه‌های کیفیت زندگی تحصیلی، منابع موجود، مطالعه و مصاحبه اکتشافی نیمه ساختمند انجام شد. نمونه­گیری کیفی به شیوه­ هدفمند و تعداد نمونه شامل 24 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی بود. برای ارزیابی کیفیت زندگی تحصیلی دانشجویان از پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده شد. روایی محتوایی پرسشنامه­ را برخی از استادان رشته علوم تربیتی تأیید کردند. پایایی آن نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 94/. برآورد شد. جامعه پژوهش، همه دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی بودند که با استفاده از روش نمونه­گیری طبقه­ای تصادفی 367 نفر از آنها مورد نظرسنجی قرار گرفتند. برای تحلیل داده­ها، از روش‌های (t –test تک‌نمونه­ای و تحلیل واریانس چندمتغیره) استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که کیفیت زندگی تحصیلی دانشگاه شهید بهشتی، مطلوبیت لازم را ندارد و به غیر از دو عامل اعضای هیئت علمی و رضایت عمومی، سایر مؤلفه‌های برنامه درسی، پژوهش، خدمات فرهنگی ورزشی، خدمات پزشکی و مشاوره، تجهیزات علمی پژوهشی، تسهیلات مالی، تغذیه، خوابگاه دانشجویی، انسجام اجتماعی و مسیر پیشرفت، کیفیت لازم را ندارند. در بررسی وضعیت مؤلفه‌های کیفیت زندگی تحصیلی در بین مقاطع تحصیلی نیز تنها در دو مؤلفه‌ (تجهیزات علمی پژوهشی و مسیر پیشرفت) تفاوت معنی‌داری دیده شد.

کلیدواژه‌ها


باقرزاده­خواجه، مجید و باقرزاده، فاطمه (1388). بررسی کیفیت خدمات مراکز آموزش عالی تبریز با استفاده از مدل سروکوال و رتبه‌بندی مراکز با استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی. نشریه آموزش و ارزشیابی، 8، 31-54.

بهادری حصاری، مریم (1382). بررسی مقایسه‌ای برخی عوامل آموزشی مؤثر بر کیفیت آموزش دانشگاهی در دوره‌های کارشناسی ارشد از دیدگاه اعضای هیئت علمی و دانشجویان کارشناسی ارشد، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی.

 خراسانی، اباصلت (1387).­ طراحی الگوی بررسی کیفیت دانشگاه­های دولتی ایران بر اساس مدل­های رایج کیفیت، رساله دکتری، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی.

 رحیمی، حسین؛ محمدی، رضا و هاشمی‌پرست، سید مقتدی (1381). تضمین کیفیت در آموزش عالی مفاهیم، اصول، تجربیات. مجموعه مقالات پنجاه و یکمین نشست رؤسای دانشگاه­ها و مراکز علمی و تحقیقاتی. همایش توسعه مبتنی بر دانایی.

سلیمانی مطلق، خدایار (1385). بررسی عوامل آموزشی مؤثر بر کیفیت آموزش دانشگاهی از دیدگاه اعضای هیئت علمی و دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی.

صفا، لیلا (1386). بررسی عوامل تبیین‌کننده کیفیت آموزش عالی کشاورزی از دیدگاه اعضای هیئت علمی و دانشجویان رشته­های کشاورزی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران.

محمدی، رضا؛ فتح‌آبادی، جلیل؛ یادگارزاده، غلامرضا؛ میرزا محمدی، محمدحسن و پرند، کورش (1386). ارزشیابی کیفیت در آموزش عالی. تهران: انتشارات سازمان سنجش آموزش کشور.

محمدهادی، فریبرز (1390). طراحی الگوی تضمین کیفیت آموزش منابع انسانی در چارچوب روش تحلیل اهمیت ـ عملکردIPA. رساله دکتری، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی.

معروفی، یحیی؛ کیامنش، علیرضا؛ مهرمحمدی، محمود و علی‌عسکری، مجید (1386). ارزشیابی کیفیت تدریس در آموزش: بررسی برخی دیدگاه‌ها. فصلنامه مطالعات برنامه درسی، 1 (5)، 81- 112.

Ali Khamis, A. (2012) Academic staff’s perceptions of characteristics of learning organization in a higher learning institution. International Journal of Educational Management; 26 (1), 55-82.

Guolla, M. (1999). Assessing the teaching quality to student satisfaction relationship: applied customer satisfaction research in the classroom. J Mark Theory Pract, 7 (3), 87–97.

 Harvey, L. & Green, D. (1993). Defining Quality. Assessment and Evaluation in Higher Education: An international journal, 18 (1), 9–34.

Jain, R.; Sinha, G.; Sahney, S. (2011). Conceptualizing service quality in higher education. Asian Journal on Quality, 12 (3), 296-314.

Kumar, S. & Dileep, p. (2006). Academic life satisfaction scaile (Alss) and its effectiveness in predicting academic success. Education resources information center (Eric), 1-15.

Marshall, S. J. (1998). Professional development and quality in higher education institutions of the 21st century. Australian Journal of Education, 42 (3), 321-334.

Mok, K. H. (2005). The quest for world Class University: Quality assurance and international benchmarking in Hong Kong. Quality Assurance in Education, 13 (4), 277 – 304.

Nyathi, F. S.; Kadhila, N. & Aipanda, J. (2011). Quality Assurance Manual, Center for Quality Assurance and Management (CEQUAM), University of Namibia, Version 1

O'Neill, M. A & Palmer, A. (2004). Importance–performance analysis: a useful tool for directing continuous quality improvement in higher education. Qual Assur Educ, 12 (1), 39–52.

Voss, R.; Gruber, T. & Szmigin, I. (2007). Service quality in higher education: The role of student expectations. Journal of Business Research, 949–959.

www.southwestern.edu