بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس پایداری تحصیلی بر اساس نظریه‌های کلاسیک و سؤال-پاسخ

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه شیراز

2 دانشیار روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه شیراز

چکیده

این پژوهش به‌منظور ساخت و اعتباریابی مقیاس پایداری تحصیلی، بر اساس مدل پیشنهادی ماهونی و همکاران (2014) اجرا شد. بدین ‌منظور در سال 1394، 300 نفر و در سال 1395، 470 نفر از دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه شهر شیراز با استفاده از نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی انتخاب شدند و مقیاس 24 گویه‌ای پایداری تحصیلی را تکمیل کردند. 52 نفر از دانش‌آموزان نیز پرسشنامه‌ها‌ی اهمال‌‌کاری، تاب‌آوری تحصیلی و مقیاس پایداری تحصیلی را با فاصله زمانی یک هفته از اجرای دوم، تکمیل کردند. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی داده‌های سال 1394، نشان‌دهنده وجود سه عامل بالندگی (10 گویه)، تلاش (8 گویه) و شکست‌ناپذیری (6 گویه) بود. نتایج تحلیل عاملی تأییدی داده‌های سال 1395، الگوی به‌دست آمده از تحلیل عاملی اکتشافی را تأیید کرد. همچنین نتایج بررسی بر اساس نظریه‌ سؤال-پاسخ، نشان‌دهنده آن بود که اغلب گویه‌ها دارای پارامتر تمیز بالایی هستند. پایداری تحصیلی با اهمال‌‌کاری، رابطه‌ منفی و با تاب‌آوری تحصیلی، رابطه‌ مثبت معنی‌دار داشت. ضرایب آلفای کرونباخ و بازآزمایی مقیاس به ترتیب 0/91 و 0/83 به‌دست آمد. نتایج درمجموع نشان داد که مقیاس پایداری تحصیلی از روایی و پایایی مطلوبی برخوردار است و پژوهشگران تعلیم و تربیت می‌توانند از آن استفاده کنند.

کلیدواژه‌ها


حجازی، الهه؛ نقش، زهرا و شیرزادی فرد، میثم (1393). تحلیل موازی: روشی برای تعیین تعداد عامل‌ها. فصلنامه اندازه‌گیری تربیتی، 5 (15)، 105-124.

دهقانی، یوسف (1387). پیش‌بینی اهمال‌کاری تحصیلی بر اساس راهبردهای خودتنظیمی در یادگیری. پایان‌نامه کارشناسی ارشد،‌ دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شیراز.

سلطانی‌نژاد، مهرانه؛ آسیابی،‌ مینا؛ ادهمی، بیانه و توانایی یوسفیان، سمیرا (1393). بررسی شاخص‌های روان‌سنجی پرسشنامه تاب‌آوری تحصیلی ARI. فصلنامه اندازه‌گیری تربیتی، 5 (15)، 17-34.

هاشمی، لادن و لطیفیان، مرتضی (1392). کمال‌گرایی و اهمال‌کاری تحصیلی: بررسی نقش واسطه‌ای اضطراب امتحان. شخصیت و تفاوت‌های فردی،‌ 3، 73-99.

 

Baker, J. G.; Rounds, J. B. & Zevon, M. A. (2000). A comparison of graded response and rasch partial credit models with subjective well-being. Journal of Educational and Behavioral Statistics, 25(3), 253-270.‏

Benson, P. L. & C. Scales, P. (2009). The definition and preliminary measurement of thriving in adolescence. The Journal of Positive Psychology, 4(1), 85-104.‏

Crust, L. (2008). A review and conceptual re-examination of mental toughness: Implications for future researchers. Personality & Individual Differences, 45 (7), 576-583.

Fornell, C. & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18 (1), 39-50.‏

Gucciardi, D. F.; Gordon, S. & Dimmock, J. A. (2009). Advancing mental toughness research and theory using personal construct psychology. International Review of Sport & Exercise Psychology, 2 (1), 54-72.‏

Gucciardi, D. F.; Hanton, S.; Gordon, S.; Mallett, C. J. & Temby, P. (2015). The concept of mental toughness: tests of dimensionality, nomological network, and traitness. Journal of Personality, 83 (1), 26-44.‏

Horsburgh, V. A.; Schermer, J. A.; Veselka, L. & Vernon, P. A. (2009). A behavioural genetic study of mental toughness and personality. Personality & Individual Differences, 46 (2), 100-105.‏

Jiménez, B. M.; Muñoz, A. R.; Hernández, E. G. & Blanco, L. M. (2014). Development and validation of the Occupational Hardiness Questionnaire. Psicothema, 26 (2), 207-214.

Kamtsios, S. & Karagiannopoulou, E. (2013). Conceptualizing students’ academic hardiness dimensions: a qualitative study. European Journal of Psychology of Education, 28 (3), 807-823.

Kardum, I.; Hudek-Knežević, J. & Krapić, N. (2012). The Structure of Hardiness, its Measurement Invariance across Gender and Relationships with Personality Traits and Mental Health Outcomes. Psihologijske Teme, 21 (3), 487-507.

Lazarus, R. S. & Folkman, S. (1987). Transactional theory and research on emotions and coping. European Journal of personality, 1 (3), 141-169.‏

Leff, J. P. (1973). Culture and the differentiation of emotional states. The British Journal of Psychiatry, 123(574), 299-306.‏

Luthar, S. S. & Cicchetti, D. (2000). The construct of resilience: Implications for interventions and social policies. Development & Psychopathology, 12(4), 857-885.‏

Maddi, S. R. (2004). Hardiness: An operationalization of existential courage. Journal of Humanistic Psychology, 44(3), 279-298.

Maddi, S. R. (2006). Hardiness: The courage to grow from stresses. The Journal of Positive Psychology, 1 (3), 160-168.‏

Mahoney, J.; Ntoumanis, N.; Mallett, C. & Gucciardi, D. (2014). The motivational antecedents of the development of mental toughness: a self-determination theory perspective. International Review of Sport & Exercise Psychology, 7(1), 184-197.‏

Martin, A. J. & Marsh, H. W. (2008). Academic buoyancy: Towards an understanding of students' everyday academic resilience. Journal of School Psychology, 46 (1), 53-83.‏

Martin, A. J. & Marsh, H. W. (2009). Academic resilience and academic buoyancy: Multidimensional and hierarchical conceptual framing of causes, correlates and cognate constructs. Oxford Review of Education, 35 (3), 353-370.

O’connor, B. P. (2000). SPSS and SAS programs for determining the number of components using parallel analysis and Velicer’s MAP test. Behavior Research Methods, 32 (3), 396-402.‏

Oettingen, G. & Gollwitzer, P. M. (2001). Goal setting and goal striving. In A. Tesser & N. Schwarz (Eds.), Blackwell handbook of social psychology: Intra individual processes. (pp. 329-248). Oxford, England: Blackwell. ‏

Porath, C.; Spreitzer, G.; Gibson, C. & Garnett, F. G. (2011). Thriving at work: Toward its measurement, construct validation, and theoretical refinement. Journal of Organizational Behavior, 33 (2), 250-275.‏

Pritchard, M. E.; Wilson, G. S. & Yamnitz, B. (2007). What predicts adjustment among college students? A longitudinal panel study. Journal of American College Health, 56(1), 15-22.‏

Samuels, W. E. (2004). Development of a non-intellective measure of academic success: Towards the quantification of resilience (Doctoral dissertation, Thesis: Doctor of Philosophy, Faculty of the Graduate School of the University of Texas at Arlington).

Sheldon, K. M., & Elliot, A. J. (1999). Goal striving, need satisfaction, and longitudinal well-being: the self-concordance model. Journal of Personality & Social Psychology, 76 (3), 482.‏

Silvia, P. J.; McCord, D. M. & Gendolla, G. H. (2010). Self-focused attention, performance expectancies, and the intensity of effort: Do people try harder for harder goals? Motivation & Emotion, 34 (4), 363-370.‏

Solomon, L. J. & Rothblum, E. D. (1984). Academic procrastination: Frequency and cognitive-behavioral correlates. Journal of counseling psychology, 31(4), 503-509.

Spence, J. T.; Helmreich, R. L. & Pred, R. S. (1987). Impatience versus achievement striving in the Type a behavior pattern: Differential effects on students’ health and
academic achievement. Journal of Applied Psychology, 72 (4), 522–528. ‏

Spreitzer, G.; Sutcliffe, K.; Dutton, J.; Sonenshein, S. & Grant, A. M. (2005). A socially embedded model of thriving at work. Organization Science, 16 (5), 537-549.

St Clair-Thompson, H.; Bugler, M.; Robinson, J.; Clough, P.; McGeown, S. P. & Perry, J. (2015). Mental toughness in education: exploring relationships with attainment, attendance, behavior and peer relationships. Educational Psychology, 35 (7), 886-907.‏

Su, R.; Tay, L. & Diener, E. (2014). The development and validation of the Comprehensive Inventory of Thriving (CIT) and the Brief Inventory of Thriving (BIT). Applied Psychology: Health and Well‐Being, 6 (3), 251-279.

Suh, E. M. (2002). Culture, identity consistency, and subjective well-being. Journal of personality and social psychology, 83(6), 1378-1391.‏

Tiêt, Q. Q. & Huizinga, D. (2002). Dimensions of the construct of resilience and adaptation among inner-city youth. Journal of Adolescent Research, 17 (3), 260-276.‏

Wallace, J. C.; Johnson, P. D. & Frazier, M. L. (2009). An examination of the factorial, construct, and predictive validity and utility of the regulatory focus at work scale. Journal of Organizational Behavior, 30(6), 805-831.