تأثیر «سنجش برای یادگیری» بر ساختار هدف کلاس و سرزندگی تحصیلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه زنجان

2 دانشجوی رشته روان‌شناسی، دانشگاه زنجان

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر «سنجش برای یادگیری» بر ساختار هدف کلاس و سرزندگی تحصیلی دانشجویان در دو گروه از دانشجویان (قوی و ضعیف) اجرا شد. جامعه آماری این پژوهش شامل دانشجویان رشته روان‌شناسی دانشگاه زنجان در سال تحصیلی 95-94 بود که از بین آنها دو کلاس 34 و 33 نفری از دانشجویان رشته روان‌شناسی به‌صورت در دسترس انتخاب شدند. این پژوهش با رویکرد آزمایشی اجرا شد که برای کنترل بیشتر بر شرایط آزمایش، 16 نفر از دانشجویان قوی کلاس اول (درس آمار) و 16 نفر از دانشجویان ضعیف کلاس دوم (روان‌شناسی فیزیولوژیک) به شیوه سنجش برای یادگیری و همچنین 16 نفر از دانشجویان ضعیف کلاس اول (درس آمار) و 16 نفر از دانشجویان قوی کلاس دوم (روان‌شناسی فیزیولوژیک) به شیوه عادی (سنجش تراکمی) آموزش دیدند. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل واریانس چندمتغیری استفاده شد. نتایج نشان داد سنجش برای یادگیری بر کاهش ساختار هدف اجتنابی و افزایش سرزندگی تحصیلی دانشجویان مؤثر است. معنی­دار بودن اثر نوع سنجش کلاسی نشان داد زمانی که دانشجویان با سنجش برای یادگیری روبه‌رو می‌شوند عملکرد بهتری نشان می‌دهند. همچنین معنی‌داری اثر تعاملی نشان داد تأثیر سنجش تکوینی بر متغیرهای ساختار هدف کلاس و سرزندگی تحصیلی در دانشجویان ضعیف بیشتر از دانشجویان قوی است.

کلیدواژه‌ها


ابوترابی، روشنک؛ هاشمی، بنی‌بتول؛ عسکری مقدم، مرضیه و قاری علویجه، عباس (1384). تأثیر ارزشیابی تکوینی بر میزان یادگیری دروس آناتومی و بافت‌شناسی دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی. 15 ()، ۲۶۹-۲۷۶.

دهقانی‌زاده، محمدحسین و حسین‌چاری، مسعود (1391) سرزندگی تحصیلی و ادراک از الگوی ارتباطی خانواده، نقش واسطه‌ای خودکارآمدی. مطالعات آموزش و یادگیری، 4 (2)، 21 – 47.

سیف، علی‌اکبر (1394). اندازه‌گیری، سنجش و ارزشیابی آموزشی. تهران: نشر دوران.

طالع­پسند، سیاوش (1385). تأثیر ساختارهای کلاس درس بر میزان انتخاب مسائل، کوشش و پافشاری در حل مسائل الگوریتم و فلوچارت دانش­آموزان پسر پایه سوم رشته کامپیوتر. پایان­نامه دکتری روان­شناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی تهران.

عاشوری، جمال (1392). ارتباط راهبردهای یادگیری شناختی و فراشناختی، ساختار هدف‌های ادراک شده کلاس و هوش معنوی با پیشرفت تحصیلی دانشجویان پرستاری. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، ۱۳ (۸)، ۶۹۲-۷۰۰.

فتح‌آبادی، جلیل و سیف، علی‌اکبر (1386). بررسی تأثیر روش‌های مختلف سنجش (تشریحی یا چندگزینه‌ای) بر رویکردهای مطالعه و راهبردهای آماده شدن برای امتحان در دانشجویان با پیشرفت تحصیلی بالا و پایین. مجله علوم تربیتی و روان‌شناسی، 14(ویژه‌نامه علوم تربیتی)، 21-46.

فرج‌الهی، مهران و حقیقی، فهیمه‌السادات (1386). نقش ارزشیابی مستمر در تعمیق یادگیری دانش آموزان پایه دوم مقطع ابتدایی شهر تهران. فصلنامه تعلیم و تربیت، 23 (4)، 79-116.

یوسفی افراشته، مجید؛ صیامی، لیلا و رضایی، احمد (1393) بررسی رابطه روش‌های سنجش کلاسی و ترجیحات سنجشی دانشجویان با رویکردهای یادگیری آنان. اندازه‌گیری تربیتی، 17، 163 – 186.

 

Ames, C. (1992). Classroom: Goals, structures, and student motivation. Journal of Educational Psychology, 84, 261-271.

Baas, D.; Castelijns, J.; Vermeulen, M.; Martens, R.; & Segers, M. (2015). The relation between Assessment for Learning and elementary students' cognitive and metacognitive strategy use. British Journal of Educational Psychology, 85 (1), 33-46.

Baeten, M.; Struyven, K.; & Dochy, F. (2008). Students’ assessment preferences and approaches to learning in new learning environments: A replica study. Paper to be presented at the annual conference of the American Educational Research Association, March 2008, New York.

Birenbaum, M.; & Rosenau, S. (2006). Assessment preferences, learning orientations and learning strategies of preservice and inservice teachers. Journal of Education for Teaching, 32 (2), 213–225.

Birenbaum, M.; Kimron, H.; Shilton, H.; & Shahaf-Barzilay, R. (2009). Cycles of inquiry: Formativeassessment in service of learning in classrooms and in school-based professional communities. Studies in Educational Evaluation, 35, 130–149. doi:10.1016/j.stueduc.2010.01.001

Black, P.; Harrison, C.; Lee, C.; Marshall, B.; & William, D. (2004). Working inside the black box: Assessment for Learning in the classroom. London, UK: GL Assessment.

Brown, S.; & Knight, P. (1994). Assessing Learners in Higher Education. London: Kogan Page.

Carr, A. (2011). Positive psychology: The science of happiness and human strengths. Routledge.

Diseth, Å.; & Samdal, O. (2015). Classroom Achievement Goal Structure, School Engagement, and Substance Use among 10th Grade Students in Norway. International Journal of School & Educational Psychology, 3 (4), 267-277.

Elliot, A. J.; & Fryer, J. W. (2008). The goal construct in psychology. In J. Y. Shah & W. L. Gardner (Eds.), Handbook of motivation science (pp. 235–250). New York, NY: Guilford Press

Glasson, T. (2009). Improving student achievement: A practical guide to assessment for learning. Education Services Australia.

Husman, J.; Brem, S.; & Duggan, M. A. (2005). Student goal orientation and formative assessment. Academic Exchange Quarterly, 9 (3), 355-359.

Klenowski, V. (2009). Assessment for Learning revisited: An Asia-Pacific perspective. Assessment in Education: Principles, Policy and Practice, 16, 263–268. Doi: 10.1080/09695940903319646

Linnenbrink-Garcia, L.; Tyson, D. F.; & Patall, E. A. (2008). When are achievement goal orientations beneficial for academic achievement? A closer look at main effects and moderating factors. Revue Internationale de Psychologie Sociale, 21 (1), 19-70.

Martin, A. J.; & Marsh, H. W. (2009). “Academic resilience and academic buoyancy: Multidimensional and hierarchical conceptual framing of causes, correlates and cognate constructs”. Oxford Review of Education, 35 (3), 353-370.

Martin, A. J.; & Marsh, H. W. (2006). Academic resilience and its psychological and educational correlates: A construct validity approach. Psychology in the Schools, 43 (3), 267-281.

Midgley, C.; Kaplan, A.; Middleton, M.; Maehr U. T.; Anderman, E. M.; Anderman, L. H. et al. (1998) The development and validation of scales assessing students’ achievement goal orientations. Contemporary Educational Psychology, 23, 113-131.

Nicol, D. J.; & Macfarlane‐Dick, D. (2006). Formative assessment and self‐regulated learning: A model and seven principles of good feedback practice. Studies in higher education, 31 (2), 199-218.

Ohtani, K.; Okada, R.; Ito, T.; & Nakaya, M. (2013). A multilevel analysis of classroom goal structures’ effects on intrinsic motivation and peer modeling: Teachers’ promoting interaction as a classroom level mediator. Psychology, 4 (08), 629.

Patrick, H.; & Ryan, A. M. (2008). What do students think about when evaluating their classroom's mastery goal structure? An examination of young adolescents' explanations. The Journal of Experimental Education, 77 (2), 99-124.

Putwain, D. W.; Connors, L.; Symes, W.; & Douglas-Osborn, E. (2012). Is academic buoyancy anything more than adaptive coping? Anxiety, Stress & Coping, 25 (3), 349-358.

Seligman, M. E.; & Csikszentmihalyi, M. (2014). Positive psychology: An introduction (pp. 279-298). Springer Netherlands.

Skaalvik, E. M.; & Skaalvik, S. (2013). School goal structure: Associations with students’ perceptions of their teachers as emotionally supportive, academic self-concept, intrinsic motivation, effort, and help seeking behavior. International Journal of Educational Research, 61, 5-14.

Tridane, M.; Belaaouad, S.; Benmokhtar, S.; Gourja, B.; & Radid, M. (2015). The Impact of Formative Assessment on the Learning Process and the Unreliability of the Mark for the Summative Evaluation. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 197, 680-685.

William, D. (2011). What is assessment for learning? Studies in Educational Evaluation, 37, 3–14.

    Doi:10.1016/j.stueduc.2011.03.001

Yin, Y.; Shavelson, R. J.; Ayala, C. C.; Ruiz-Primo, M. A.; Brandon, P. R.; Furtak, E. M.; ... & Young, D. B. (2008). On the impact of formative assessment on student motivation, achievement, and conceptual change. Applied Measurement in Education, 21 (4), 335-359.